ΘΕΛΩ ΜΟΝΟ ΝΑ ΜΕ ΑΚΟΥΣ

ΘΕΛΩ ΜΟΝΟ ΝΑ ΜΕ ΑΚΟΥΣ

                                Λικνιστείτε μαζί μου όλα τα θλιμμένα
                                Τρελοί σε πέτρινα κτίρια χωρίς πόρτες
                                Λεπροί που αναβλύζετε αγάπη και τραγούδι
                                Βάτραχοι που προσπαθείτε να σκιαγραφήσετε τον ουρανό

                                Λικνιστείτε μαζί μου θλιμμένα πράγματα
                                Δάχτυλα σχισμένα σε κάποιο σιδεράδικο
                                Γεράματα σαν φλούδια προγεύματος
                                Μεταχειρισμένα βιβλία, μεταχειρισμένοι άνθρωποι
                                Μεταχειρισμένα λουλούδια, μεταχειρισμένη αγάπη

                                             Σας χρειάζομαι.
                                             Αυτό έχει φύγει σαν άλογο ή σκυλί
                                             Νεκρό ή χαμένο ή αδυσώπητο
                                             Σας χρειάζομαι!

                                                                            Charles Bukowski 

ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ

Η νύχτα θύμιζε φθινόπωρο. Ένα χελιδόνι που έχτισε τη φωλιά του στην πόρτα της εισόδου, μου έκανε κατάληψη. Λίγο μετά άρχισαν μικροσεισμικές δονήσεις. Το γιαούρτογλου βαρύ και τα νεύρα μου στην τσίτα. Κοιμάμαι αποσπασματικά, διακεκομμένα. Το χελιδόνι που με ξύπνησε, κοιμάται του καλού καιρού στο κουρτινόξυλο. Δεν το ενοχλεί ούτε καν η σχιζοφρενική φωνή του Πορτοσάλτε.

Ξημέρωσε. Κάποιοι σκάβουν υπόγειες διαδρομές. Φτιάχνω καφέ. Τον συνοδεύω με ληγμένα κουλούρια από το Πάσχα. Το τασάκι είναι γεμάτο αποτσίγαρα. Ευτυχώς είχα τσιγάρα στην καβάτζα. Πρωί. Μαγνητική ακτινοβολία, μαγνητική βροχή, εκρήξεις του ήλιου, οι συσκευές τρελαίνονται, οι άνθρωποι τρελαίνονται.

Ντριν …ντριν…. ωχ ο Αλέκος.

Ο Αλέκος είναι ένας φίλος απ’ το πουθενά, που με θυμάται τις πιο ακατάλληλες στιγμές της ζωής μου. Θα μπορούσε να είναι ο Μέγας Αλέξανδρος, ο Παπαχελάς, ο Τσίπρας, ο Αλαβάνος, η Παπαρήγα, ο σκύλος της διαφήμισης, ένας Αλέκος από το υπερπέραν, ο Φασιανός (όχι το πουλί ο ζωγράφος).

- Έλα Αλέκο, θα συγκεντρώσουμε πιο πολύ πετρέλαιο και φυσικό αέριο κι από τα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα.

-Αλέκο, αφού τους βάζει να υπογράφουν και να εκτελούν εντολές, στο τέλος θα τους φορέσει φούστες με πιέτες και φουρό.

- Τι άλλο να κάνω Αλέκο μόνος μου; Στοχοποιούμαι!

Τα ανθρωπάκια δεν ασχολούνται με πανηγυράκια και ποιηματάκια. Είναι υπεράνω.

Πώς το καταντήσατε έτσι το κόμμα μου κοντά, μίζερα ανθρωπάκια;

Άλλη χώρα φαντάστηκα κι άλλη αντικρίζω στην πραγματικότητα.

Άλλο λαό φαντάστηκα και με άλλον συνυπάρχω.

-Αλέκο δίνουν στα παιδιά υγρά από μπαταρίες να μαστουρώνουν για να μη σκέφτονται. Διώχνουν τη νεολαία, κι όσοι μένουν τους ναρκώνουν.

Οι αριστοκράτες αριστεροί υπερασπίζονται το σύστημα, τους θεσμούς του καπιταλισμού. Πρέπει να ανατρέψουμε τα δεδομένα και τα αυτονόητα.

-Αλέκο, η Διαμαντοπούλου ξανάρχεται. Το φοβάμαι αυτή. Δαγκώνει.

- Αλέκο μη μιλάς, θέλω μόνο να μ’ ακούς.

- Τι έγιναν Αλέκο οι αγανακτισμένοι, στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτές του Καμμένου και της Χρυσής Αυγής;

- Αλέκο, ανοίγουν γραφεία ευρέσεως διαδηλωτών για να συμπληρώσουν το όριο των διακοσίων.
Τι άλλο θα δούμε Αλέκο….

-Πάω να φτιάξω άλλον ένα καφέ
Mείνε λίγο ξάγρυπνη ακόμα κρατώντας τούτη τη γραμμή ανοιχτή
Tη γραμμή που χτίζει κάστρα γύρω απ’ τα όνειρά μου
Tη γραμμή που ρίχνει σωσίβια κάθε που ναυαγώ στο φόβο
Kράτα τη γραμμή ανοιχτή
Bάρκα που ψάχνει έλεος στα απάνεμα βράχια σου η ζωή μου
Δάκρυα και δηλητήρια παραμορφώνουν το πρόσωπό μου στο σκοτάδι
Άσπρα γλαροπούλια στο γαλάζιο σου ορίζοντα

Κράτα τη γραμμή ανοιχτή!

Το αίμα θα ξανά γίνει κρασί στην Κανά σου λέω

Θα ακούσουμε ξανά παιδιάστικα γέλια σου λέω

Θα πούμε ξανά τραγούδια στη θάλασσα σου λέω

Θα πιούμε ξανά από ανοιξιάτικο ρυάκι σου λέω

Θα κάνουμε ξανά έρωτα στα χωράφια σου λέω

Κράτα μονό τη γραμμή ανοιχτή!

Κράτα τη γραμμή ανοιχτή!

Κράτα… Κράτα ….. Κράτα …………….

- Μ’ ακούς Αλέκο………

Απόσπασμα από το ποίημα του Δημήτρη Βάρου « Γραμμή ανοιχτή»

ΝΤΕΝΕΚΕΔΟΥΠΟΛΗ

ΝΤΕΝΕΚΕΔΟΥΠΟΛΗ

ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ

Ανεμοστρόβιλος στην Οκλαχόμα, πλημμύρες στη νότια Κίνα.

Ξύλινα σπίτια στις λαϊκές συνοικίες, ο Θεός δεν τους βλέπει εκεί κάτω που είναι κρυμμένοι. Δεν έφταιγε καθόλου το μικρό γουρουνάκι που έφτιαξε το σπίτι του από άχυρο. Η ταξική του προέλευση, η ταξική του καταγωγή έφταιγε.

Μικρά κι ανήλιαγα στενά και σπίτια χαμηλά μου

βρέχει στη φτωχογειτονιά βρέχει και στην καρδιά μου*

Ήχοι καμπάνας πένθιμοι ντιν, νταν, ντιν, νταν για το αντιρατσιστικό νομοσχέδιο.

Όσο βαρούν τα σίδερα βαρούν τα μαύρα ρούχα

«Δεν αρμόζει στους ορθοδόξους και μάλιστα στους Έλληνες να ξεχωρίζουν ανθρώπους, να υποτιμούν ανθρώπους, να προπηλακίζουν ανθρώπους, γιατί δεν είναι του δικού μας χρώματος, της δικής μας φυλής, της δικής μας πίστεως», υπογράμμισε μεταξύ άλλων ο Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος, προσθέτοντας: «Καταλαβαίνω την κρίση, ξέρω πολύ καλά τα προβλήματα, ζω ανάμεσά σας.

Αυτό, όμως, δεν δικαιολογεί επ' ουδενί να ενδώσουμε και να υποχωρήσουμε στο κήρυγμα της αγάπης, στο κήρυγμα του σεβασμού του άλλου και της διαφορετικότητας. Αν συμβεί αυτό, θα έχουμε προδώσει τον Χριστό και το Ευαγγέλιο Του».

Διαγραφή δασκάλου από το ΚΚΕ στη Λάρισα γιατί ήθελε να γίνει διευθυντής. Μαθητής της τρίτης Λυκείου στο Αγρίνιο μαχαίρωσε τη μάνα του (δασκάλα 51 ετών) με κουζινομάχαιρο γιατί του ζήτησε να κλείσει την τηλεόραση.

Ο Κασιδιάρης προτείνει τη Μακρόνησο της δεκαετίας του ’50 και του ’60 για τους λαθρομετανάστες. Κι ο Σλοβένος φιλόσοφος Σλαβόι Ζίζεκ, αστειευόμενος προτείνει τα Γκουλάγκ  για όσους δεν ψηφίσουν ΣΥΡΙΖΑ. Ο Πάγκαλος γαυγίζει….. φάλτσα.

Πολύς λαός κατά της συμμετοχής του τέως πρωθυπουργού Γιώργου σε συνέδριο στο Εδιμβούργο, για να μιλήσει για τα «μαθήματα που πήρε από την Ελληνική κρίση χρέους». Συλλέγονται... υπογραφές για τη μη συμμετοχή του.

Ο Γιώργος έχει προσκληθεί ως ομιλητής σε συνέδριο του TEDGlobal 2013, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στο Εδιμβούργο από τις 10 έως τις 14 Ιουνίου. Το συνέδριο αυτό θεωρείται κάτι σαν εναλλακτικό Νταβός για «έξυπνες ιδέες». Και βρήκανε τον ειδικό για να τους τις εξηγήσει!

Κι όλα αυτά με 32 βαθμούς θερμοκρασία, μικροσεισμούς, ανάμεσα σε ψεκασμένους, ψεύτες, δειλούς και μουσαντούς, αλλοπρόσαλλους, αλλοδαπούς, κυκλοθυμικούς, αναπληρωματικούς και τενεκέδες.

Όλοι αυτοί είναι άχρηστοι, είναι ερασιτέχνες, είναι παίχτες του πάγκου…

Το βράδυ έχω βρει έναν ωραίο τρόπο να κοιμάμαι,

τους συγχωρώ έναν έναν όλους.

Άλλοτε πάλι, θέλω να σώσω την ανθρωπότητα,

αλλά εκείνη αρνείται...**

Ήλιος: -Καλημέρα! Θέλετε να σας συστηθώ; Είμαι ο ήλιος, όχι αυτός που γνωρίζετε, αλλά ο ήλιος της Ντενεκεδούπολης. Η Ντενεκεδούπολη είναι μια πολιτεία αλλιώτικη απ’ τις άλλες. Δεν είναι φτιαγμένη από τούβλα, πέτρες, τσιμέντο ή γυαλί. Είναι ολόκληρη φτιαγμένη από ντενεκέδες. Και μένουν σ’ αυτή, τι... άλλο; Ντενεκεδάκια. Άδεια, σκουριασμένα, παλιά ντενεκεδάκια. Βρέθηκαν όλα πεταμένα σ’ ένα σκουπιδότοπο κι αποφάσισαν να φτιάξουν τη δική τους πολιτεία, για να μένουν μόνα τους και να ’χουν την ησυχία τους.

Ήλιος: -Τα ντενεκεδάκια απελπισμένα έβλεπαν τον Άρχοντα να κατεβάζει τεράστιες ποσότητες φαγητού και μάλιστα έτρωγε τόσο πολύ φαγητό, που μπορεί μ’ αυτό να χόρταινε ολόκληρη η Ντενεκεδούπολη για μια εβδομάδα! Αυτό συνεχίστηκε για πολύ καιρό ακόμη. Ο Άρχοντας έτρωγε, έπινε του σκασμού, διέταζε και λογαριασμό δεν έδινε σε κανένα. Τα ντενεκεδάκια αγανακτισμένα άρχισαν να σκέφτονται τρόπους για να απαλαγούν από το στυγνό αυτό δικτάτορα. Διαταγές, διαταγές, διαταγές …

Άρχοντας: -Να διώξετε μακριά όλα τα μικρά ντενεκεδάκια! Κάνουν φασαρία και με ενοχλούν!            

Σοφός: -Δεν χρειάζεται και ιδιαίτερη προσπάθεια για να απαλαγούμε. Θα τον τρομάξουμε όλοι μαζί. Είναι θρασύδειλος και θα φύγει.

Του ’καναν μπαμ μες το σκοτάδι!

Ήλιος: -Και πραγματικά σε λίγη ώρα ο Άρχοντας δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένας πατημένος τενεκές! Μαζεύτηκαν τότε όλα τα ντενεκεδάκια της Ντενεκεδούπολης και ζητωκραύγαζαν, σηκώνοντας στους ώμους τους τη Μαρία και τον Ορέστη, τους πιο γενναίους κατοίκους της πολιτείας τους! Και ξέρετε τι φώναζαν τα ντενεκεδάκια όλα μαζί; ΖΗΤΩ Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ - ΖΗΤΩ Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

Πολλά γέρικα τελώνια τραβάνε με τα δυο τους τα χέρια το σκοινί της Καμπάνας.

Και το μπρούτζινο τέρας, αφού έτρεξε πάνω στους αρμούς του, βρόντηξε τόσο δυνατά, που όλοι ανοίξανε τα στόματα και βουλώσανε τ’ αυτιά τους.

Κανένας δεν κατάλαβε τι έλεγε η Καμπάνα.

Γιατί καθένας άκουγε τη δική του σκέψη.

Κ' ύστερα γυρίσανε όλοι στα σπίτια τους με την φανφάρα,

που έπαιζε χαρούμενα κομμάτια.

Εκεί στο σπίτι τούς ανάμενε ζεστό φαγί και ζεστή αγκαλιά.

Κ' ήτανε όλοι τους βαθιά περήφανοι με την ιδέα,

πως έχουνε την πιο καινούρια και την πιο μεγάλη Καμπάνα

σ' όλη τη γης.***

Έρρωσθε

Τα κομμάτια από την «Ντενεκεδούπολη» είναι από το βιβλίο της Ευγενίας Φακίνου, ελαφρώς παραποιημένα για τις ανάγκες του κειμένου.

* ** Τάσος Λειβαδίτης *** Κώστας Βάρναλης 

REALITY SHOW

REALITY SHOW

Μέσα απ’ τη ζέστα του σφαγείου και με στεφάνια δροσερά
Θ’ ανταμωθούμε μια τρελή πρωτομαγιά
Και το πλυμένο σώμα πίσω απ’ τα λουλούδια θα ενωθεί
Σαν ζαλιστούμε απ’ των χορών μας το κρασί
Σε παραλίες σκουπιδοτόπων με κασετόφωνα κι εγώ
Μια πολιτεία σωριασμένη έχω σκοπό
Όλα είναι τόσο τρομαγμένα μα τ’ αγαπάω ο φτωχός
Δώσ’ μου τα λόγια επιτέλους να μην είμαι μοναχός

                                                 
                                        ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ

ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ

Ο αυτοκράτωρ Αντώνιος αφού υπέγραψε την επιστράτευση, αναχώρησε για την Κίνα

για να παρακολουθήσει τα σεμινάρια «Πώς να κάνεις τον Κινέζο».

Τα είχαν παρακολουθήσει στο παρελθόν ο πρωθυπουργός Γιώργος και ο Σημίτης.

Του Κωστάκη του είχαν κάνει σεμινάρια κατ’ οίκον. Ήταν η περίοδος που πήγε να κλωτσήσει μια μπάλα και έσπασε το πόδι του. Ο γύψος τον εμπόδισε να ταξιδέψει…..

Ο πρόεδρος της ΟΛΜΕ ξεσπάει σε κλάματα μπροστά στα απορημένα βλέμματα των τηλεθεατών και του Αυτιά.

Ποιος ήταν ο λόγος; Ήταν η συναισθηματική φόρτιση των ημερών; Ήταν η διαγραφή του από τη ΝΔ; Ήταν η «μοναχική» παλαιοημερολογίτικη συμπεριφορά του ΠΑΜΕ; Ήταν η προειδοποίηση απολύσεων και μεταθέσεων των συναδέλφων του; Ήταν η αντιδημοκρατική συμπεριφορά της κυβέρνησης, που αποφάσισε τη λύση της επιστράτευσης; Ή απλά συνειδητοποίησε πως χωρίς κόμμα στην καβάτζα ο ρόλος του είχε τελειώσει;

Οι αθίγγανοι διαδήλωναν πίσω από το Νομισματοκοπείο για να προστατεύσουν τους καταυλισμούς τους. Αστυνομικοί δέχτηκαν σκάγια στις Σκουριές της Χαλκιδικής. Ο Ολυμπιακός κατέκτησε το νταμπλ στο ποδόσφαιρο και στέφτηκε πρωταθλητής Ευρώπης στο μπάσκετ για δεύτερη συνεχή χρονιά.

Οι βουλευτίνες του ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθούν να εμφανίζονται στους τηλεοπτικούς σταθμούς με τα ακαλαίσθητα συνολάκια τύπου «η θεία μου η χίπισσα». Όχι αυτά που φόραγε η Βλαχόπουλου στην ταινία, αλλά αυτά που φόραγε ο Τσιβιλίκας.

Ο λόγος τους ήταν παρόμοιος με την αμφίεση τους.

Ω τρικάταρτε λόγιε στο μυαλό μου γυρνάς με μανία,

θολωμένα κεφάλια τρεμοπαίζουν στα γκρίζα θρανία.*Η αλήθεια είναι πως οι καθηγητές δεν είναι κομματικά ρουσφέτια, αφισοκολλητές του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, που φόρτωσαν το Δημόσιο. Τη θέση που κατέχουν την απέχτησαν στα ίσα. Μετά γίνονται τα παράξενα, στις αξιολογήσεις και στη συγκέντρωση μορίων για τις θέσεις των διευθυντάδων. Με μεταπτυχιακά, διδακτορικά και διατριβές για την «ψυχολογία των κουνουπιών» και «την κυοφορία των φιδιών».

Πώς το κρατάς το μυστικό που φέγγει, μέσα απ' τα δόντια του φιδιού

περνά και μένει διάφανο κάτω απ' τις γλώσσες των παιδιών.**Κι από κάτω ο όχλος που βρυχάται. Γονείς με αυξημένες απαιτήσεις για τα σαΐνια τους, ανταγωνισμός, παραπαιδεία, προοπτική ανέργων, μετανάστευση, μεταφορά της παιδείας στους ιδιώτες, ταξικές αντιθέσεις. Οι καρχαρίες καραδοκούν!

Πέρασαν για πάντα οι παλιές ιδέες, οι παλιές αγάπες, οι κραυγές.
Γίνανε παιχνίδι στα χέρια των παιδιών.***

Πρόσφατα παρακολούθησα στην τηλεόραση την ταινία «Το μεγάλο κανόνι». Κάποιοι δεν διδάξαν σωστά την Ιστορία. Διαπίστωσα πως αρκούν μερικά λόγια για να περιγράψεις τους Γερμανούς κατακτητές και τους συνεργάτες τους. Κάτι που δεν έκαναν σωστά οι ειδήμονες και έτσι γέμισε η Βουλή κι οι δρόμοι με χρυσαυγίτες. Παλιά σε προβλημάτιζαν και σε συσπείρωναν οι άνθρωποι του πνεύματος και των τεχνών. Τώρα τι να σου κάνει η Μαίρυλιν Μονρόε του Αιγάλεω.

Απόλαυσε ωστόσο τη δύναμη και το μεγαλείο του λόγου:

Φταις και συ φταις! Μ’ άφησες ποτέ να του πω πέντε πράγματα;

Όχι. Να αφήσουμε το παιδί ανεπηρέαστο.
Ορίστε τώρα. Του τα ’παν άλλοι.

Τι σου είπανε βρε μασκαρά και σε ρίξανε; Ε;
Τι σου είπανε;
Για την Κατοχή σου είπανε;
Για τη μαύρη σταφίδα; Για το κουκουτσάλευρο; Για το θαλασσοβρεγμένο στάρι; Σου είπανε;
Για τα ανθρωπάκια που πούλησαν το νοικοκυριό τους για μια χούφτα αλεύρι, σου είπανε;
Για τα παιδιά, τα πρησμένα από την πείνα, που τα μαζεύαν από τους δρόμους, και τα ρίχνανε σαν σκυλιά στα σκουπίδια; Σου είπανε;
Για τον πατέρα σου μωρέ, που έκανε τον σαλταδόρο, και κείνο το γομάρι ο Φριτς με το κάγκελο στο μανίκι τον έπιασε να κλέβει μια κουραμάνα και του έσπασε το χέρι στο γόνατο σαν καλάμι; Σου είπανε;

Απόσπασμα από την ταινία «Το μεγάλο Κανόνι»του Πάνου Γλυκοφρύδη με τον Θανάση Βέγγο.

* ** Μαρίζα Κωχ *** Διονύσης Σαββόπουλος

ΜΙΑ ΚΙ ΕΞΩ

ΜΙΑ ΚΙ ΕΞΩ

Βγήκαν λάμιες στο ποτάμι σύννεφο έβαλαν γιορντάνι
κι άντρας ζώνει τ’ άρματά του πάει ταμένος του θανάτου
Και ποιος θα σου κρατήσει άσπρο στο χορό μαντήλι
μαγιάπριλο του κόσμου πίκρα περπατάει στα χείλη
άι... γαρούφαλλό μου...

Άλογο φαρί καβάλα δράκοι του ’στησαν κρεμάλα
μπρος στο μαρμαρένιο αλώνι στέκει και το πεταλώνει
Ανέμη να γυρίσει παραμύθι ν’ αρχινήσει
μαύρο κρασί να πιούμε το φεγγάρι έχει μεθύσει
άι...γαρούφαλλό μου...

Και στην άκρη, στο ποτάμι μια φλογέρα, ένα καλάμι
κάνει τον καημό φλογέρα το παράπονό του αέρα
Και ποιος θα σου κρατήσει άσπρο στο χορό μαντήλι
μαγιάπριλο του κόσμου πίκρα περπατάει στα χείλη
άι...γαρούφαλλό μου...

Ποιος πονεί και ποιος το θέλει του ανέμου οι Αρχαγγέλοι
του καπνού `ναι και τ’ ανέμου δεν το βάσταξα ποτέ μου
Ανέμη να γυρίσει παραμύθι ν’ αρχινήσει
μαύρο κρασί να πιούμε το φεγγάρι έχει μεθύσει
άι...γαρούφαλλό μου...

Του Χάρου ειν’ το πανηγύρι το χορό νεκρός να σύρει
τ’ άστρα μες στο παραγάδι και τον ήλιο στο σημάδι
Και ποιος θα σου κρατήσει άσπρο στο χορό μαντήλι
μαγιάπριλο του κόσμου πίκρα περπατάει στα χείλη
άι...γαρούφαλλό μου...

                                                                                            ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΓΚΟΥΦΑΣ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΤΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ

Φύσηξε Νοτιάς και φανέρωσε τα νοσοκομειακά απόβλητα. Ο άνεμος ξεθάβει

τα κουκουλωμένα, τα βγάζει στην επιφάνεια. Τελικά τίποτα κρυφό υπό τον άνεμο. Η αλήθεια εμφανίζεται πάντα αργά ή γρήγορα. Δεν έμεινε κρυφή ποτέ. Ποτέ;

Έτσι και τώρα θα εμφανιστεί η αλήθεια. Δεν τα συγκέντρωσα εγώ όλα αυτά τα στοιχεία Είναι ιστορικά ντοκουμέντα γραμμένα από ιστορικούς. Εγώ έκανα την περίληψη έτσι όπως κάναμε στο δημοτικό σχολείο.

Ξέρω πως θα αντιδράσει το μικροπαραγοντιλίκι, αλλά δεν με ενδιαφέρει και δεν θα απαντήσω. ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΚΙ ΕΞΩ. Δεν θα πέσω στην παγίδα της επανάληψης. Ξέρω πως γνωρίζουν την αλήθεια και την αρνουνται για ίδιον όφελος.

Το άρθρο το αφιερώνω στον ήρωα Ρήγα Φεραίο. Τον είχα υποδυθεί πιτσιρικάς στο δημοτικό λόγω χάρης, ομορφιάς, κιλών και μετριοφροσύνης… (οι πολύ καλοί μαθητές ήταν κοντοί).

Το αφιερώνω σ’ όλους αυτούς που όταν τους προκάλεσαν, φάνηκαν ανεπαρκείς να απαντήσουν.

Και στους απλούς αναγνώστες που έχουν διάθεση να μάθουν την αλήθεια.

Η πραγματική ιστορία της ελληνικής επανάστασης του 1821 απέχει αρκετά από την επίσημη εκδοχή της, έτσι τουλάχιστον όπως διαμορφώθηκε με την πλήρη επικράτηση

της ελληνικής αστικής τάξης, την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους και τη διευθέτηση του ζητήματος του «ξένου προστάτη» για το νεότευκτο κράτος.
Από τη μια υπάρχουν τα σχολικά βιβλία και οι τόμοι των επίσημων εκφραστών της αστικής αντίληψης για το ζήτημα, που παρουσιάζουν (πλήρως διαστρεβλωμένο) τον εθνικό χαρακτήρα του «εικοσιένα» αποσιωπώντας ή υποτιμώντας το κοινωνικό και ταξικό του περιεχόμενο. Ακόμα και για πασίγνωστα γεγονότα, όπως η εμφύλια σύγκρουση σχεδόν αμέσως μετά το ξέσπασμα της επανάστασης, η επίσημη εκδοχή καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια να περιορίσει τη σημασία τους και να τα παρουσιάσει ως μια θλιβερή παρένθεση στη «μεγαλειώδη» πορεία της «εθνικής παλιγγενεσίας».
Από την άλλη, υπάρχει μια πλούσια ιστοριογραφία απομνημονευμάτων λαϊκών αγωνιστών (Κολοκοτρώνη, Περραιβού κ.ά.), τα απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, η «Ελληνική Νομαρχία», μελέτες του Κορδάτου και του Βαλέτα, τα καυστικά κείμενα του Γιάννη Σκαρίμπα, αλλά και ξένων ιστορικών, όπως του Φίνλεϊ, που προσεγγίζουν την πραγματική διάσταση του ζητήματος και προβάλλουν, πέρα από τον εθνικοαπελευθερωτικό (που έτσι κι αλλιώς υπήρχε) και τον ταξικό-κοινωνικό χαρακτήρα της επανάστασης. Στα κείμενα αυτά μπορούμε να δούμε τον αντιδραστικό ρόλο της Εκκλησίας και των κοτζαμπάσηδων, την υπονόμευση του αγώνα από μερίδα της ελληνικής αστικής τάξης που έφτασε μέχρι και την ανοιχτή προδοσία, αλλά και τον ηρωικό αγώνα απλών λαϊκών αγωνιστών που κατάφεραν εμπνευσμένοι από την πρόσφατη γαλλική επανάσταση, σε πολλές περιπτώσεις, να κυριαρχήσουν (σε τοπικό επίπεδο) και να θέσουν (έστω και πρόωρα) ζήτημα λαϊκής εξουσίας.

ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

Η ιστορία της ελληνικής επανάστασης του 1821 έχει σαν αφετηρία της τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που διαμορφώθηκαν μέσα στην οθωμανική αυτοκρατορία αρκετά χρόνια πριν. Η ελληνική αστική τάξη, με τον τρόπο που διαμορφώθηκε, μέσα στις συγκεκριμένες συνθήκες, είχε αναπτυχθεί αρκετά και σε τέτοιο βαθμό που μόνο η δημιουργία ενός δικού της εθνικού κράτους θα μπορούσε να αποτελέσει τον όρο για το προχώρημα της καπιταλιστικής ανάπτυξης. Από τα πρώτα χρόνια της κατάκτησης του ελλαδικού χώρου από τους Οθωμανούς δόθηκαν αρκετές δυνατότητες ανάπτυξης της αγροτικής οικονομίας. Αυτό συνετέλεσε, αργότερα, στην ανάπτυξη της μικρής βιοτεχνίας (κυρίως οικογενειακής) αλλά μέσα στο 17ο αιώνα στην προώθηση των εξαγωγών και του εμπορίου σε όλη σχεδόν τη Δυτική Ευρώπη. Ταυτόχρονα αναπτύχθηκε σε μεγάλο βαθμό και η ναυτιλία. Μάλιστα από το 18ο αιώνα η ελληνική ναυτιλία και το θαλάσσιο εμπόριο θα μπορούσαμε να πούμε ότι κατείχαν μια από τις πρώτες θέσεις στο μεσογειακό χώρο. Το αποτέλεσμα ήταν η ίδρυση ελληνικών παροικιών σε πολλές πόλεις της Ευρώπης. Έτσι δεν θα αργούσε να τεθεί με πιο έντονο τρόπο η αναγκαιότητα συγκρότησης ελληνικού κράτους.
Φυσικά, σε καμιά περίπτωση δεν θα μπορούσε η αστική τάξη από μόνη της να φέρει σε πέρας αυτή την ανατροπή. Έπρεπε να κερδίσει με το μέρος της τον ελληνικό λαό, την αγροτιά αλλά και τους ακτήμονες που ήταν μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού.
Απ’ την άλλη μεριά συχνά ξεσπούσαν λαϊκές εξεγέρσεις, σε τοπικό επίπεδο, οι οποίες στις περισσότερες περιπτώσεις ήταν ακαθοδήγητες, υποκινούνταν από ομάδες ακτημόνων και είχαν απώτερο στόχο τη δικαιότερη μοιρασιά της γης, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας ανήκε σε τσιφλικάδες.
Οι προσπάθειες της αστικής τάξης να πυροδοτήσει τις εξελίξεις για την επανάσταση και να καθοδηγήσει με πιο ολοκληρωμένο τρόπο την υπόθεση αυτή ξεκινάν μετά τα 1750 και πάντα με τις διασυνδέσεις που υπήρχαν με τις μεγάλες δυνάμεις της εποχής, κύρια της Ρωσίας (το ξανθό γένος) που είχε σοβαρό λόγο αλλαγής τού τότε status. Είναι γνωστές οι προσπάθειες παραμερισμού της κυριαρχίας των Τούρκων και καθόδου της στη Μεσόγειο.

ΡΗΓΑΣ ΦΕΡΑΙΟΣ 

Σημαντική από αυτή την άποψη ήταν η προσπάθεια του Ρήγα Φεραίου να ξεκινήσει την επανάσταση των εθνοτήτων σε όλο τον βαλκανικό χώρο, με την προοπτική ίδρυσης της βαλκανικής ομοσπονδίας. Ένα όραμα αρκετά προοδευτικό, που αν συνδυαστεί με το κοινωνικό περιεχόμενο που έθετε, θα λέγαμε ότι δείχνει έναν άνθρωπο που έβλεπε πολύ μακρύτερα από την εποχή του. Δεν ήταν τυχαίο το γεγονός ότι καλούσε ακόμα και τη φτωχολογιά των Τούρκων να επαναστατήσει ενάντια στο σουλτάνο:
«Βούλγαροι κι Αρβανίτες και Σέρβοι και Ρωμιοί,
Νησιώτες και Ηπειρώτες, με μια κοινή ορμή,
για την ελευθερία να ζώσουμε σπαθί,
ν' ανάψουμε μια φλόγα εις όλην την Τουρκιά,
να τρέξει απ' την Μπόννα έως την Αραπιά…
να σφάξουμε τους λύκους που τον ζυγόν βαστούν
και Χριστιανούς και Τούρκους σκληρά τους τυραννούν».
Με τέτοια κηρύγματα ο Ρήγας και οι συνεργάτες του προσπαθούσαν να ενώσουν τους λαούς των Βαλκανίων. Δεν έμελλε όμως να ζήσει πολύ για να ολοκληρώσει το έργο του. Το Δεκέμβρη του 1797 συλλαμβάνεται στην Τεργέστη. Ακολουθεί κύμα συλλήψεων από την αυστριακή αστυνομία. Τον Απρίλη του 1798 ο Ρήγας και οι σύντροφοί του παραδίδονται στις τουρκικές αρχές. Στις 17 Ιούνη τον στραγγαλίζουν μαζί με άλλους 8 Έλληνες που κρατούνταν σε φυλακή του Βελιγραδίου.
Με την ευκαιρία αξίζει να δούμε τη στάση της Εκκλησίας στο ζήτημα. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, όταν συνελήφθη ο Ρήγας, με εγκύκλιο του πατριάρχη Γρηγορίου του Ε', καλούσε τους δεσποτάδες να κατάσχουν το επαναστατικό μανιφέστο του Ρήγα γιατί όπως ανέφερε «πλήρες υπάρχει σαθρότητος εκ των δολερών αυτού εννοιών, τοις δόγμασι της ορθοδόξου ημών πίστεως εναντιούμενον». Ο ίδιος, πλαστογραφώντας το όνομα του πατριάρχη Ιεροσολύμων Άνθιμου, εξέδωσε την περίφημη «Πατρική διδασκαλία» με την οποία τασσόταν ενάντια σε κάθε ιδέα εθνικής εξέγερσης, ενάντια στις δημοκρατικές αρχές της γαλλικής επανάστασης και καθησύχαζε το λαό λέγοντας ότι οι Τούρκοι ήταν… θεόσταλτοι. Δεν ήταν πρωτόγνωρη αυτή η φιλοτουρκική στάση του ανώτερου κλήρου και δικαιολογείται πλήρως, αφού από την πρώτη στιγμή της οθωμανικής κυριαρχίας όχι μόνο διατήρησαν τα όποια προνόμια είχαν επί Βυζαντίου, αλλά τα διεύρυναν κιόλας. Είναι χαρακτηριστικό ότι κάθε χριστιανός ήταν υποχρεωμένος να δίνει το ένα τρίτο των εισοδημάτων του στην Εκκλησία (ειδικός φόρος που λεγόταν ρόγα ή ζητεία).

(Γ. Κορδάτου «Η κοινωνική σημασία της ελληνικής επανάστασης του 1821»

σελ. 71).

 ΦΙΛΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Στα 1814 ιδρύεται στην Οδησσό η Φιλική Εταιρεία. Σκοπός της μυστικής αυτής οργάνωσης ήταν να ξεκινήσει τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων. Μπορεί στη διακήρυξή της να μην είχε τις προοδευτικές-ριζοσπαστικές ιδέες του Ρήγα αλλά έθετε ένα σοβαρό ζήτημα για την εποχή: την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού και την ίδρυση κράτους βασισμένου μόνο στις δυνάμεις των Ελλήνων.
Στην αρχή η ανάπτυξή της ήταν υποτυπώδης. Μάλιστα έγινε πρόταση στον Ιωάννη Καποδίστρια να αναλάβει την αρχηγία της, αλλά αυτός αρνήθηκε. Στην αυτοβιογραφία του εξηγεί τους λόγους: «Οι καταστρώσαντες τοιαύτα τα σχέδια είναι περισσότερον ένοχοι και αυτοί ωθούν την Ελλάδα προς τον όλεθρον. Είναι ελεεινοί εμποροϋπάλληλοι, καταστραφέντες λόγω της κακής των διαγωγής... Σας επαναλαμβάνω: φυλαχτείτε από τοιούτους άνδρας”. (Γ. Κορδάτου, “Η κοινωνική σημασία της ελληνικής επανάστασης του 1821”, σελ. 142).
Αναμενόμενο από έναν άνθρωπο με μαύρο παρελθόν. Δεν είναι βέβαια γνωστή η δράση του πριν από την επανάσταση. Η αστική ιστοριογραφία θέλει να δείξει τα έργα του ως πρώτου κυβερνήτη μετά την επανάσταση και ξεχνά ένα πολύ σημαντικό γεγονός που στιγμάτισε τη δράση του. Όταν στα 1804 στα Εφτάνησα επικρατούν οι Ρώσοι, στην Κεφαλονιά ξεσπά αγροτική αντιφεουδαρχική εξέγερση. Ο Καποδίστριας, τοποτηρητής των Ρώσων και γνήσιος υπηρέτης της ρωσικής κατοχής, έπνιξε στο αίμα την εξέγερση, τασσόμενος σαφώς με το μέρος των φεουδαρχών.
Στα 1818 η έδρα της Φιλικής Εταιρείας μεταφέρεται στην Κωνσταντινούπολη και η Εταιρεία αρχίζει να αναπτύσσεται ραγδαία. Στην οργάνωση όμως μπήκαν και πολλοί Φαναριώτες και κοτζαμπάσηδες, αλλάζοντας ριζικά τη σύνθεσή της. Μετά το θάνατο του Σκουφά ανατίθεται η αρχηγία στον Αλέξανδρο Υψηλάντη.

Οι τάσεις που συνυπήρχαν μέσα στους Φιλικούς ήταν:
α) Η αστικοδημοκρατική-προοδευτική τάση. Ήταν οι συνεχιστές του Ρήγα που στηρίζονταν στην προοδευτική μερίδα των αστών και στις λαϊκές μάζες. Εκπρόσωποί της ήταν, εκτός από το Σκουφά, οι: Αναγνωστόπουλος, Κολοκοτρώνης, Παπαφλέσσας, Νικηταράς, Αναγνωσταράς, Ανδρούτσος κ.ά.
β) Η συντηρητική-συμβιβαστική τάση. Στηριζόταν στη συντηρητική μερίδα των αστών και σύναψε συμμαχίες με τους κοτζαμπάσηδες και τους Άγγλους. Εκπρόσωποί της ήταν οι: Μαυροκορδάτος, Ιγνάτιος, Νέγρης, Κουντουριώτηδες, Ορλάνδος κ.ά.
γ) Η αντιδραστική τάση. Ήταν οι μεγαλοκοτζαμπάσηδες και παλιά φεουδαρχικά στοιχεία που υπονόμευαν διαρκώς την επανάσταση. Εκπρόσωποί της ήταν οι: Ζαΐμης, Λόντος, Νοταράς, Π. Π. Γερμανός, Χρύσανθος Μονεμβασιάς κ.ά.
Από τη στιγμή εκείνη τα γεγονότα ήταν ραγδαία. Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης συντάσσει, μαζί με τον Παπαφλέσσα και το Γεώργιο Λεβέντη, το «Γενικόν Σχέδιον» της επανάστασης. Το σχέδιο προέβλεπε ταυτόχρονη επανάσταση στη Σερβία, το Μαυροβούνιο, τη Μολδοβλαχία, την Ήπειρο και την Πελοπόννησο. Αποφασίζεται να κατέβει ο Αλ. Υψηλάντης στην Πελοπόννησο και να ξεκινήσει την επανάσταση στα τέλη του 1820 ταυτόχρονα σε όλα τα Βαλκάνια. Στη Σερβία με τον Οβρένοβιτς, στη Μολδοβλαχία με τον Βλαντιμιρέσκου, καθώς και στη Βουλγαρία. Τελικά το σχέδιο τροποποιήθηκε γιατί ο Οβρένοβιτς δεν ακολούθησε και οι Άγγλοι ειδοποίησαν το σουλτάνο για τα σχέδια των Φιλικών. Επίσης ο Αλ. Υψηλάντης λόγω των αντιδραστικών του πεποιθήσεων διέταξε τον τουφεκισμό του Βλαντιμιρέσκου, καθώς ο τελευταίος ήθελε να δημιουργήσει καθαρά αγροτικό κίνημα ενάντια όχι μόνο στους Τούρκους, αλλά και στους φεουδάρχες, πράγμα που έβρισκε αντίθετο τον, μοναρχικών αντιλήψεων, πρίγκιπα. Το αποτέλεσμα ήταν να μην ακολουθήσουν μαζικά άλλες εθνότητες και να ναυαγήσει η προσπάθεια (ήττα στο Δραγατσάνι).
Στις αρχές του 1821 έρχονται οι απεσταλμένοι των Φιλικών στη Νότια Ελλάδα για να συντονίσουν τις προετοιμασίες της επανάστασης. Άρχισε να φαίνεται ξεκάθαρα πλέον ότι οι κοτζαμπάσηδες και ο ανώτερος κλήρος δεν ήθελαν σε καμιά περίπτωση την επανάσταση. Χαρακτηριστική είναι η συνάντηση στις 26 Γενάρη στη Βοστίτσα (Αίγιο), στο σπίτι του Ανδρέα Λόντου, όπου ο Παπαφλέσσας προσπαθεί να πείσει τους κοτζαμπάσηδες, τους καπετάνιους, τους δεσποτάδες και τον Παλαιών Πατρών Γερμανό να ξεκινήσει η επανάσταση. Οι περισσότεροι από αυτούς αρνούνται. Μάλιστα απείλησαν τον Παπαφλέσσα ότι θα τον φυλάκιζαν ή και θα τον σκότωναν αν δεν σταματούσε την επαναστατική του προπαγάνδα. 

 ΛΑΪΚΕΣ ΕΞΕΓΕΡΣΕΙΣ

Στις 21 Μάρτη ο τσαγκάρης Παν. Καρατζάς ξεσηκώνει τους Πατρινούς. Η Πάτρα καταλαμβάνεται από τους εξεγερμένους και οι Τούρκοι κλείνονται στο κάστρο. Στις 22-23 Μάρτη ξεσηκώνεται η Μάνη. Ο Κολοκοτρώνης κι ο Παπαφλέσσας μπαίνουν την ίδια μέρα στην Καλαμάτα και την ελευθερώνουν. Η επανάσταση είχε ήδη αρχίσει παρά την επίσημη άποψη ότι ξεκίνησε στο μοναστήρι τη Αγίας Λαύρας στις 25 του Μάρτη.
Στις 24 Μάρτη φτάνουν στην Πάτρα, που ήταν ήδη κατειλημμένη από το λαό, ο αρχιεπίσκοπος Παλαιών Πατρών Γερμανός, ο Ανδρέας Ζαΐμης και ο Ανδρέας Λόντος, εκ των υστέρων και αφού δεν μπορούσαν να κάνουν διαφορετικά, κηρύσσουν την επανάσταση στην Πελοπόννησο.
Από τότε ξεκίνησε μια προσπάθεια της παλιάς κάστας που κατείχε τα προνόμια αλλά και της νέας αστικής τάξης που διαμορφώθηκε, να κυριαρχήσουν, να πάρουν τα ηνία της επανάστασης και να αποτρέψουν κάθε λαϊκό ξέσπασμα που απειλούσε τα συμφέροντά τους και ξέφευγε από τα πλαίσια που αυτοί έθεταν. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ο λαός κατάφερε έστω και πρόσκαιρα να κυριαρχήσει. Όπως στην Ύδρα που ένας γνήσιος λαϊκός ηγέτης, ο Αντώνης Οικονόμου, κηρύσσει την επανάσταση στις 28 Μάρτη και ο λαός καταλαμβάνει το διοικητήριο του νησιού καθώς και πολλά καράβια. Υποχρεώνουν τους μεγαλοκαραβοκύρηδες να δώσουν μέρος από την περιουσία τους για την επανάσταση κι έτσι ο στόλος της Ύδρας μετατρέπεται σε ισχυρό πολεμικό ναυτικό. Τα ίδια συμβαίνουν και στις Σπέτσες και στα Ψαρά στις αρχές Απρίλη και σε λίγο στα περισσότερα νησιά. Γενικά στα νησιά ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας πήρε έντονο ταξικό χαρακτήρα, αφού εκεί δημιουργήθηκαν οργανωμένα λαϊκά κόμματα. Χαρακτηριστικά στην Άνδρο, με ηγέτη τον αγρότη Δ. Μπαλή, το λαϊκό κίνημα ήταν επηρεασμένο από τις αρχές της γαλλικής επανάστασης (στους λόγους του ο Μπαλής μιλούσε για κομμούνα), στη Σάμο με τον Λυκούργο Λογοθέτη και στη Χίο με τον αγρότη Μπουρνιά εφαρμόστηκε πρόγραμμα αντιφεουδαρχικό με διανομή της μεγάλης ιδιοκτησίας σε μικροκαλλιεργητές και ακτήμονες. Αξίζει να αναφέρουμε ένα απόσπασμα της προκήρυξης του Δ. Μπαλή που απευθυνόταν στο λαό της Ανδρου. Είναι από τα σπάνια ιστορικά ντοκουμέντα και καταδεικνύει το προχώρημα που πραγματοποιήθηκε στη σκέψη και τις ιδέες του λαού την εποχή εκείνη: «Διατί και ημείς κατά την παρούσαν στιγμήν να μην αποτινάξωμεν όχι μόνον το ζυγόν των Τούρκων, αλλά και των αρχόντων; (…) Η γη ανήκει εις ημάς τους δουλευτάς της και όχι στους ολίγους Τουρκάρχοντας που τη νέμονται με το δικαίωμα του ισχυρότερου (…) θα δουλεύωμεν εις το εξής τα φέουδα όλοι μαζί και θα απολαμβάνει τον καρπόν των η κομμούνα μας και θα γίνεται δικαία μοιρασιά της σοδειάς εις όλους τους δουλευτάδες, ανάλογα με τον κόπον τους και την δούλευσίν τους».
(Δ. Φωτιάδη, «Η επανάσταση του ’21», τ. Β, σελ. 92 -το απόσπασμα υπάρχει και σε σχολικό βιβλίο της Β' Λυκείου, 1997).
Αλλά και στην Αθήνα ο Μελέτης Βασιλείου (αξιόλογος λαϊκός ηγέτης) ξεσηκώνει την πόλη, αναγκάζει τους Τούρκους να κλειστούν στην Ακρόπολη και για ένα διάστημα ο λαός παίρνει την εξουσία. Οι κοτζαμπάσηδες όμως καταφέρνουν με την πρώτη ευκαιρία να ξαναπάρουν την εξουσία, καταδιώκουν τον Βασιλείου μέχρι την Εύβοια, όπου και τον δολοφονούν.
Πολύ γρήγορα η επανάσταση απλώνεται σε όλη την Πελοπόννησο και τον Απρίλη στα νησιά. Μέχρι το Μάη η επανάσταση επεκτείνεται στη Μαγνησία, στη Χαλκιδική, στην Εύβοια, στην Κρήτη, στο Μεσολόγγι, στο Αγρίνιο, στο Σούλι.
Όμως οι κοτζαμπάσηδες δεν έμειναν άπρακτοι. Το Μάη επιτίθενται στον Οικονόμου, στο διοικητήριο της Ύδρας, και αυτός αναγκάζεται να φύγει. Μετά από λίγο τον συλλαμβάνουν και τον μεταφέρουν στην Πελοπόννησο για να τον σκοτώσουν. Ύστερα από αλλεπάλληλες συλλήψεις και αποδράσεις ο Οικονόμου αποφασίζει να πάει το Δεκέμβρη στην Α' Εθνοσυνέλευση για να ζητήσει δικαιοσύνη. Λίγο πριν από την Εθνοσυνέλευση άντρες του Λόντου τον σκοτώνουν.
Στη Χίο και στη Σάμο αφού οι τοπικοί προύχοντες δεν μπορούσαν να καταστείλουν την εξέγερση, κατάφεραν να επικοινωνήσουν με τα απέναντι παράλια της Μ. Ασίας και ζήτησαν τη βοήθεια των Τούρκων. Έτσι μετά από την τουρκική απόβαση το λαϊκό κίνημα συνετρίβη. Δεκάδες χιλιάδες νησιώτες σφάχτηκαν και πολύ περισσότεροι αιχμαλωτίστηκαν και στάλθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής (καταστροφή της Χίου, Απρίλης 1822).
Το Μάη του 1821 ο Φιλικός Άνθιμος Γαζής κηρύσσει τη επανάσταση στη Θεσσαλομαγνησία. Η ενεργός αντεπαναστατική δράση των κοτζαμπάσηδων όμως δεν επέτρεψε τη διατήρηση της επανάστασης στην περιοχή. Ο Γαζής κυνηγήθηκε και έφυγε στη Ρούμελη.
Στην περιοχή της Μάνης εξεγείρονται οι αγρότες και καταλαμβάνουν εκτάσεις στο Μυστρά και στη Μονεμβασιά τις οποίες μοιράζονται και αρχίζουν να τις καλλιεργούν. Η κατάληψη κράτησε ένα χρόνο οπότε οι κοτζαμπάσηδες έστειλαν στρατό εναντίον τους.
Το καλοκαίρι του 1821 φτάνει στην Ύδρα, ως πληρεξούσιος της Φιλικής Εταιρείας, ο Δημήτριος Υψηλάντης, δημοσιεύει την πρώτη προκήρυξη προς τους Έλληνες και διεκδικεί τη γενική διεύθυνση του Αγώνα στο Άστρος. Οι πρόκριτοι αντιδρούν και απειλούνται επεισόδια στα Βέρβαινα και στη Ζαράκοβα. Όμως 3.000 οργισμένοι στρατιώτες συγκροτώντας διαδήλωση απαίτησαν σύνταγμα και θέλησαν να σκοτώσουν τους πρόκριτους. Μόνο μετά από την κατευναστική παρέμβαση του Κολοκοτρώνη ηρέμησε η κατάσταση. Ήταν μια καλή ευκαιρία να λυθεί μια και καλή το ζήτημα της εξουσίας, αλλά η συμβιβαστική στάση του Κολοκοτρώνη το απέτρεψε. Έτσι η αντιδραστική μερίδα των κοτζαμπάσηδων κατάφερε σταδιακά να επιβληθεί και να παραγκωνίσει όλους σχεδόν τους στρατιωτικούς ηγέτες ακόμα και τον Δ. Υψηλάντη.

ΤΕΛΟΣ

ΦΩΤΙΑ

ΦΩΤΙΑ

Ούτε καιρός για τελετές στεφάνια και λουλούδια
για ψαλμωδίες χριστιανικές για πένθιμα τραγούδια
μόνο γενναίοι τυμπανιστές να’ ρθουν να παίξουν ως αρμόζει εδώ
μπροστά σ’ αυτό το θάνατο που δε ζητάει συγγνώμη.
Φωτιά!
Μια παντοδύναμη φωτιά που καίει και με παγώνει
κι είσαι μακριά πολύ μακριά μ’ από το νου και την καρδιά
κι από το βάθος της ψυχής που στ’ άπειρο ζυγώνει
τα λόγια αυτά τα σκοτεινά σου τραγουδάω Αντώνη.
Σαν έτοιμος από καιρό που αναβολή δεν παίρνει
σαν έτοιμος για εκδίκηση το νόημα με βαραίνει
μέγα ανατρίχιασμα βουβό σαν πύρινο σεντόνι σε τύλιξε
που η λάμψη του ως τα μάτια μου φτάνει και με τυφλώνει.
Κι όπως η σκέψη μου γυρνάει σαν φλογισμένη ρόδα
εκεί βαθειά στου λογισμού τ’ απόκρυφα λημέρια
σ’ αιώνες πίσω σκοτεινούς με πας καθώς ακίνητος μοιάζεις
αρχαίο φλεγόμενο άγαλμα στων χριστιανών τα χέρια.
Φωτιά!
Μια παντοδύναμη φωτιά που καίει και με παγώνει
κι είσαι μακριά πολύ μακριά μ’ από το νου και την καρδιά
κι από το βάθος της ψυχής που στ’ άπειρο ζυγώνει
τα λόγια αυτά τα σκοτεινά σου τραγουδάω Αντώνη.

                                                               ΔΗΜΟΣ ΜΟΥΤΣΗΣ

ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ

«Ο Αντώνης Βεζιρτζής γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1950. Υπήρξε μια από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες της γλυπτικής που εμφανίστηκαν στη δεκαετία του 70,

ο πρόωρος όμως θάνατός του (αυτοπυρπολήθηκε στις 12 του Σεπτέμβρη του 1981) στέρησε τη δημιουργική του πνοή από την εξέλιξη της νεοελληνικής γλυπτικής.» Δημήτρης Παπαστάμος 1984

Θυμάμαι τα λόγια του Αντώνη. Δύσκολοι καιροί για καλλιτέχνες. Εδώ δεν μπορούν να επιβιώσουν οι απλοί άνθρωποι…

                                        Τρέξτε σύντροφοι, ρόδες, πόρτες, πολυθρόνες,

να πάρτε, να στήστε τα καλύβια σας.
Ξηλώστε λαμαρίνες για την σκεπή,

γυαλιά, σωλήνες, καζανάκια, κουρτινάκια.
Εξαφανίστε τα συντρίμμια σιγά σιγά.

Πάρτε όσα σας χρειάζονται. Δικά σας όλα.*

Δημοσιεύτηκε σε πρωτοσέλιδο πρωινής εφημερίδας η φωτογραφία του αυτοκράτορα Αντώνιου και γύρω του ζωγραφισμένες χρωματιστές πεταλουδίτσες, κουνελάκια, σκιουράκια και λαμπρίτσες. Το ύφος ήταν σε στυλ «τρεις λαλούν και δυο χορεύουν» ή αλλιώς «του αλόγου τα κουδούνια». Λες και τον είχαν διακτινίσει από τα Μάταλα τη δεκαετία του εβδομήντα ή από εξώφυλλο των Sweet Smoke ή των Jefferson Airplane

Η είδηση πως αυτοπυρπολήθηκε 50χρονος στα Βριλήσσια μπροστά στα μάτια του έντρομου πλήθους με συγκλόνισε. Αργότερα πληροφορήθηκα πως ήταν τρία χρόνια άνεργος. Αναζήτησα την είδηση στο διαδίκτυο και βρήκα τόσα πολλά. Όπως αυτοπυρπολήθηκε 20χρονη απολυμένη στα Μελίσσια Αττικής. Αυτοπυρπολήθηκε στη Θεσσαλονίκη, μπροστά στην τράπεζα Πειραιώς, γιατί η τράπεζα απειλούσε πως θα του πάρει το σπίτι. Αυτοπυρπολήθηκε 63χρονος στο Αιγάλεω γιατί δεν του έφταναν τα λεφτά της πενιχρής του σύνταξης για να ζήσει.

Το περιστατικό του Αντώνη ήταν «φορτισμένο απ’ την καλλιτεχνική του ευαισθησία». Σήμερα όμως
τα περιστατικά είναι πολλά. Ο Αντώνης έγινε ύμνος από το φίλο του, το Δήμο Μούτση. Σήμερα είναι χιλιάδες οι αυτοκτονίες κάτω από συνθήκες ανέχειας και μαρασμού. Σαν τι πρέπει να γίνει; Τι θα πρέπει να γίνει με το διακτινισμενο φρικιό από τα Μάταλα, που πλέει σε πελάγη ευτυχίας;

Μου αρκούσε «Το ημερολόγιο», η Μπωντλαιρική αυτή προσευχή του Χρήστου Θηβαίου για να μου φτιάξει τη βραδιά. Όμως ο Ηρακλής με προσγείωσε στην πραγματικότητα. - Να τους χαίρεσαι τους φίλους σου!

- Αντελήφθην, δηλαδή κατάλαβα. Μη φοβού. Θα τους αλλάξω.

Τα στάσιμα μυρίζουν. Το προηγούμενο δευτερόλεπτο είναι παρελθόν.

Οι φίλοι έρχονται και παρέρχονται κι ζωή συνεχίζεται. Πάμε για άλλα.

Την επόμενη μέρα φράουλες και αίμα στην Μανωλάδα. Τους πυροβόλησαν οι επιστάτες γιατί ζήτησαν τα δεδουλευμένα. Άγρια Δύση πριν από τον εμφύλιο Βορείων και Νοτίων.
Τι σας φταίνε οι εργάτες από το Μπαγκλαντές;

Εμείς κάνουμε «δουλεία» δηλώνουν στο μεγαλοδημοσιογράφο του ΣΚΑΙ.

Αργότερα συνωστισμός και κορναρίσματα στη Μητροπόλεως. Μαύρες σημαίες. Μπροστάρης
ο φίλος μου ο Νίκος με καθαρό βλέμμα, με καθαρό χαμόγελο.  
«Κανονικός σφυγμός. Σίγουρο χέρι. Κανονικός σφυγμός. Σίγουρος δρόμος»**

Από τις ντουντούκες ακούγεται το τραγούδι των Θεοδωράκη- Καμπανέλλη

λες και γράφτηκε για την περίσταση

Αρνιέμαι αρνιέμαι αρνιέμαι
να είσαι συ και να μην είμαι εγώ
που τη δική μου μοίρα διαφεντεύεις
με τη δική μου γη και το νερό.

Σύντροφε Νίκο Θα νικήσουμε!!!

* Αντώνης Βεζιρτζής **Γιάννης Ρίτσος

ΠΑΡΑΜΥΘΙ

ΠΑΡΑΜΥΘΙ

Ήρθε στο χωριό ο αρκουδιάρης
ένας μαύρος γύφτος ξεδοντιάρης
λεύτερη κι ανέμελη η ψυχή του,
πέρα ως πέρα οι κάμποι είναι δικοί του.

Πώς καθρεφτίζονται τα όμορφα κορίτσια; Έι!
Και ο τσομπάνος πώς κρατάει την αγκλίτσα; Όπα!
Οι αφεντάδες πώς χτυπούν το κομπολόι, έι!
Και πώς κουρδίζουν το χρυσό τους το ρολόι;

Παίζει το χαβά του μ’ ένα ντέφι
όταν αυτουνού του κάνει κέφι.
Κλήρο ν’ αποκτήσει δεν τον νοιάζει
και γι’ αυτό σκλαβιά δεν δοκιμάζει.

ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν μια μακρινή χώρα, που η ιδιαιτερότητα της ήταν ότι ήταν πολυσυλλεκτική ως προς τους κατοίκους. Οι βασικοί πρωταγωνιστές ήταν μια αρκούδα από τη Ρωσία, ένας γερμανικός κακός λύκος, μια κότα από την Καλαμάτα, μια μαϊμού από την Κύπρο, ένας αρκουδιάρης από την Αλεξάνδρεια, εκατοντάδες Αμερικάνικα βουβάλια, θαμμένα βατράχια που είχαν αποδημήσει εις Κύριον μετά τον εμφύλιο βορείων και νοτίων, κι άλλα τόσα θύματα της βιομηχανικής επανάστασης και τέλος δεκάδες σκόρπια παπαγαλάκια από όλες τις χώρες του πλανήτη. Επίσης υπήρχαν χιλιάδες πρόβατα, που τα φίλαγαν βοσκοί από διάφορες φυλές: Τουρκόγυφτοι, Ρουμανόγυφτοι, κατσαπλιάδες, τσολιάδες, παπάδες, δεσποτάδες, τοκογλύφοι, Κούρδοι, Ινδιάνοι, Πακιστανοί, Σύριοι, Λίβυοι, Απάτσι, Μοϊκανοί, Θιβετιανοί, Κινέζοι, ο Νταλάρας, ο Άδωνις, ο Πάχτας, Αρειανοί, Ολυμπιακοί, ο Ρεχάγκελ, η Ελένη Λουκά, ο Κόκκαλης, ο Μπόμπολας, ο Αλαφούζος, ο Κοντομηνάς, ο Αλέκος, η Αλέκα, ο Αλέξης, ο Αρτέμης, ο Καιάδας, ο Τράγκας, ο Άνθιμος, ο Βενιζέλος, ο υπασπιστής Φώτιος, οπορτουνιστές, τροτσκιστές, σεχταριστές, στημένα συνέδρια, σφαγεία κι ό,τι άλλο μπορείς να φανταστείς. Υπήρχαν πολλά παράξενα σ’ αυτή τη χώρα. Για παράδειγμα στα πανηγύρια το ντέφι δεν το βάραγε ο αρκουδιάρης, αλλά η αρκούδα. Έτσι ο αρκουδιάρης χόρευε και διασκέδαζε το κοινό, μάζευε τα νομίσματα στο ντέφι, τα έδινε στην αρκούδα κι αυτή τα έβαζε στην τράπεζα. Όποιος δε διασκέδαζε και δεν έδινε το φόρο στον αρκουδιάρη η αρκούδα τον έτρωγε.

Στον ουρανό κρεμασμένη Μεγάλη Αρκούδα
με σημαδεύουν φιλιά του προδότη Ιούδα
Οι Γερμανοί στοιχειωμένοι ξανάρχονται πάλι
έχουν σακίδια στην πλάτη και τσιπ στο κεφάλι
Έλληνα, ροζ καουμπόι, το μπόι σου μέτρα
Πόσα καμένα δεντράκια για μια μεζονέτα

Όσο για το λύκο. Ο λύκος δεν έτρωγε πρόβατα. Έτρωγε ανθρώπους. Τα πρόβατα τα εμπορευότανε. Τα έκανε εξαγωγή στα δουλοπάζαρα της Αφρικής και της Ασίας.

Και για ανταμοιβή τα άφηνε κάθε τέσσερα χρόνια να ψηφίζουν τον ίδιο. Όσο για τη μαϊμού, είχε ένα δέντρο που είχε φτιάξει το σπίτι της. Κάποια στιγμή ήρθαν κάτι Τουρκόγυφτοι και στήσανε μια σκηνή. Η μαϊμού διαμαρτυρήθηκε. Τους μίλησε περί ατομικής ιδιοκτησίας κι αυτοί της κάψανε την ουρά. Και δεν της έφτανε που έχασε το μισό της σπίτι, ήρθαν και τα παπαγαλάκια και εγκαταστάθηκαν στα κλαριά. Όσο για την κότα, δεν αλλάζει με τίποτα. Κότα ήταν πάντα. Κι αυτή την κότα από την Καλαμάτα την ξέρω καλά!

Η μουσική σκωπτική, πεταχτή λαχανιασμένη.
Πήδα, πήδα μαϊμού φουκαριάρα μαϊμού γερασμένη.
Αϊ λατέρνα, αϊ καρδιά ακόμη ένα τραγούδι.
Δεν έχει τέλος αυτό το πανηγύρι χόρεψε τώρα γύφτισσα καρδιά.
Γι’ αυτό το σκοπό που βρωμάει παζάρι και καπνό.
Γι’ αυτή γ’ αυτή την μαϊμού που υποκλίνεται μετά το χορό.
Άλλη μια να άλλη μια χειροκροτήστε άλλη μια, ευχαριστώ - ευχαριστώ.
δεν έχει τέλος αυτό το πανηγύρι χειροκροτήστε άλλη μια. Ευχαριστώ.

Κι επειδή ζούμε στο παραμύθι, επειδή ζούμε το παραμύθι, δεν μπορεί να μη δώσεις ένα ισχυρό μήνυμα αισιοδοξίας. Κι αυτό μπορεί να το δώσει ένα τραγούδι, ένα ποίημα. Θα ευχόμουν το αισιόδοξο αυτό μήνυμα να το έδινε ο ίδιος ο λαός!

Κόκκινη κλωστή δεμένη στην ειρήνη μπερδεμένη
Δώσε κλώτσο να γυρίσει παραμύθι ν’ αρχινήσει
Η αγάπη κι η ομόνοια, κάτω σπάθες και κανόνια,
κατεβήκανε μια μέρα στο Λιτόχωρο πιο πέρα
Αθηναίοι και Μανιάτες αγκαλιά στήθια και πλάτες,
βρε κάνουν έρωτα σαν πρώτα στην Πεντέλη, στον Ευρώτα
Ο παππούς δουλειά στ’ αμπέλι, ρώγες, ήλιος, κοκκινέλι,
στο κοπέλι αλληθωρίζει και τον χάρο φοβερίζει

Παραμύθι, παραμύθι το κουκί και το ρεβίθι,
βοήθησε κι εσύ να γένει όλη η γης αγαπημένη

Για τις ανάγκες του κειμένου χρησιμοποίησα στίχους των Κώστα Βίρβου, Τζίμη Πανούση, Διονύση Σαββόπουλου και Γιώργου Ζερβουδάκη.

Σχόλια ατάκες και σκέψεις εκτός κειμένου

Η κήρυξη πυρηνικού πολέμου από τους Βορειοκορεάτες κατά της Αμερικής, της Ιαπωνίας και της Νότιας Κορέας μου θυμίζει την ταινία με τον Πήτερ Σέλερς

«Το ποντίκι που βρυχάται». Έχει πολύ πλάκα να απειλείς με πυρηνικά και να μην έχεις!

Θα τον καταλάβαινα τον Τράγκα, αν καλούσε τρεις. Πώς λέμε «τρεις και το λουρί της μάνας»; Αν έστηνε τραπέζι για δηλωτή. Όμως κάλεσε τέσσερις κι αυτό είναι υπερβολικό και ύποπτο. Πέντε μαζί είναι πολλοί…..

Στο στοίχημα πόνταρα στον Κουτσούμπα. Να μου πεις, η απόδοση είναι μικρή.

Όταν όμως επιβάλουν άποψη τα πρωτοπαλίκαρα του Γόντικα και δεν περιμένεις αντίδραση από τους «φύτουλες» καλό είναι να ποντάρεις στον σίγουρο, στον

κατ’ εικόνα και ομοίωση για να το πιάσεις.

Αριστερός σήμερον σημαίνει να δίνω συνέντευξη σ’ έναν πράκτορα (όχι του ΠΡΟ- ΠΟ, ούτε στον Τζέιμς Μποντ, ούτε στον αστυνόμο Σαΐνη) και να αναλύω τις σύγχρονες δομές ενός αστικού καπιταλιστικού κράτους, να τις διαπραγματεύομαι, να τις αποδέχομαι και να προσαρμόζω την ιδεολογία μου σ’ αυτές.

Δεν ανήκει η Ελλάδα στην Ευρώπη, αλλά η Ευρώπη στην Ελλάδα. Τι σημασία όμως έχουν όλα αυτά; Σημασία έχει ότι το ευρώ ανήκει στη Μέρκελ.

Και καμιά χώρα δεν μπορεί να αποκτήσει την εθνική της ανεξαρτησία δίχως το δικό της νόμισμα.

Η Πρωτομαγιά είναι μέρα κατακτήσεων και λαϊκών αγώνων. Ορισμένοι προσπαθούν να την αποδυναμώσουν, να την παρουσιάσουν σαν πανηγυράκι με λουλούδια, σουβλάκια, φουστανέλες, τσαρούχια και τσάμικα. Όλοι αυτοί είναι νοσταλγοί του «Πού είσαι Θώδη;» Οι άλλοι τι κάνουν; Τι κάνουν οι άλλοι;

Πρώτη Μαΐου κι απ’ τη Βαστίλη, ξεκινάνε οι καρδιές των φοιτητών
χίλιες σημαίες κόκκινες μαύρες. Ο Φρεδερίκο, η Κατρίν και η Σιμόν

Πρώτη Μαΐου μαύρα τα ξένα, κλείσε το τζάμι μην κρυώσει το παιδί.

(Μάνος Λοΐζος)

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ

Παίζοντας με τον κόσμο, κάνοντάς τον κομμάτια
μωρά, που κάποιος ήλιος τα έχει ήδη γεράσει.
Non e colpa mia se la tua realta
mi costringe a farre guerra alla umanita

Δεν φταίω εγώ, εάν η δική σου πραγματικότητα
με σπρώχνει να κάνω πόλεμο με την ανθρωπότητα

ΑRBEIT MACHT FREI (γραμμένο στην είσοδο του Άουσβιτς)
IL LAVORO RENDE LIBERI 

H ΔΟΥΛΕΙΑ ΣΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝΕΙ
Δουλεύτε καριόληδες και σκάστε.
Η εργασία σάς απελευθερώνει.
Kαι μετά, ψηφίστε !!!
Δούλευε.

Ψήφιζε.

Και σκασμός !!!

Work! Work! Work!
and vote the Idiots

                                                             DEMETRIO STRATOS

ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ

Οι ιστορικές εξελίξεις κινούνται αργά-αργά και σταθερά. Έτσι γινόταν πάντα.

Η έκρηξη θα συμβεί σε ακαθόριστο χρόνο. Όμως το θαύμα της Κίνας θα σκάσει γρήγορα σα σαπουνόφουσκα. Αφού πρώτα περάσουμε στο στάδιο του Κινέζικου υπερκαταναλωτισμού (για φανταστείτε το. Δε θα ’χει πολλή πλάκα;). Απότομα θα καταλάβουν πως τόσα χρόνια μάζευαν άχρηστα χαρτιά και πως οι πρώτες ύλες είναι απαραίτητες για να το παίξεις υπερδύναμη. Ο επόμενος στόχος θα είναι η Αφρική, που θα παράγει με φτηνά εργατικά χέρια.

Μελετάω τις οικονομικές προτάσεις Νταλάρα –Βαρουφάκη για την Κύπρο και το άρθρο του Αλκίνοου Ιωαννίδη «Ελεύθεροι κατακτημένοι» και άκρη δε βγάζω. Όλα βρίσκονται σε πειραματικό στάδιο. Δεν έχουν πλήρη στοιχεία στις αντενδείξεις.

Ίσως χρειαστεί να περάσουν απ’ τους «πιο καλούς τους μαθητές», τους Γερμαναράδες κι άλλες χώρες όπως το Λουξεμβούργο και η Μάλτα ώστε να βγάλουμε πιο ασφαλή συμπεράσματα.

Και εδώ; Τι γίνεται εδώ; Έσκασε μια βόμβα στην αυλή ενός εφοπλιστή. Η ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ έκλεισε. Ο τέως πρωθυπουργός Γιώργος κλήθηκε από την επιτροπή για να μιλήσει για τη λίστα Λαγκάρντ. Ο αυτοκράτωρ Αντώνιος πήγε στη συναγωγή. Και ταραμοσαλάτα πέταξαν στα γραφεία του MEGA γιατί πρόβαλε Τούρκικα σήριαλ την ημέρα της εθνικής μας παλιγγενεσίας.

Τα πρωτοπαλίκαρα του Λόντου τερμάτισαν στον ημιμαραθώνιο και οι επίσημοι ήταν μες το Pierre Cardin…..που ψωνίζουν στο L.A.(λαϊκή αγορά).

Οι βουλευτές παίρνουν άξια το μισθό τους κάνοντας υπερωρίες στα τηλεοπτικά μέσα. «WELCOME TO THE SHOW».

Αλήθεια πόσες έδρες βγάζει το Κολοκοτρωνίτσι;

Ας σοβαρευτούμε. Αν και τα πιο σοβαρά πράγματα λέγονται μεταξύ αστείου και σοβαρού.

Οι χώρες του Νότου θα αποκεφαλιστούν μία- μία από τους Γερμανούς επεκτατιστές. Δεν υπάρχει καμιά ελπίδα σωτηρίας με τις μεθόδους των Τροϊκανών που ακολουθούν. Εκτός αν αντιδράσουν όλες μαζί συλλογικά. Αποφασίζοντας εκ των προτέρων τι είδους κοινωνία οραματίζονται, τι είδους κοινωνία θέλουν. Και όλο αυτό σε πλήρη συνεννόηση με τους λαούς τους, με βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα προγράμματα, χειροπιαστά και συγκεκριμένα.

Δεν φταίνε οι αντιθέσεις και η πολυφωνία των αριστερών κομμάτων για όλα αυτά που τους χωρίζουν, αλλά το ότι δεν κατάφεραν να βρουν όλα αυτά που τους ενώνουν. Και αυτά είναι η κοινωνική δικαιοσύνη, ο σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα, στο περιβάλλον, στην εργασία, στην παιδεία, στην υγεία, στην ελευθερία, στις αξίες και τα ιδανικά, την ισότητα και το δικαίωμα στη ζωή.

Αν δεν υπάρξει μια τέτοια αριστερή προοδευτική συνεργασία, το κενό αυτό θα έλθουν να το καλύψουν φασιστικές καμουφλαρισμένες δυνάμεις.

Ξανασκεφτείτε το και πράξτε ανάλογα. Όχι μόνο βουλευτικό μισθό και τηλεόραση

γιατί κινδυνεύετε να γίνετε σαν τους άλλους.

Έρρωσθε.