ΤΑ ΔΥΟ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ

ΤΑ ΔΥΟ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ

                   

 

    

                                                                                                ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΤΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ

Ο Μάνος έλεγε:

-Στον κάθε ρόλo μου έχω  να παλέψω μ’ ένα ανήμερο θεριό.

Και δεν ξέρω αν θα με κατασπαράξει ή θα το εξημερώσω.

Ένα θεριό που αν και σου προξενεί φρίκη ωστόσο σε μαγνητίζει,

 σε γοητεύει και σε προκαλεί να παλέψεις.

Το πρωτοπαλίκαρο του Σαράφη στον έβδομο λόχο, «οι αμετανόητοι» που πάει να πει οι ανυποχώρητοι, οι  αλύγιστοι.

-Tο 1947 με απέλυσαν από το Εθνικό Θέατρο, λόγω φρονημάτων. Μου έστειλαν ένα έγγραφο με το οποίο με καλούσαν να απαντήσω πού ήμουνα στην Κατοχή, στα Δεκεμβριανά και τέτοια. 

Απάντησα πως ξερόυν πολύ καλά ποιος είμαι, τι πιστεύω και τι έκανα, επομένως το παρόν μου στάλθηκε από παραδρομή ή από λάθος και το επιστρέφω.

-Θυμάμαι όταν με είχαν στην ασφάλεια, που ’τρεξε η μάνα μου να με βρει. 

Ήταν άρρωστη και καλά δεν είχε συνέλθει. Χαμογελάει πίσω απ’ τα σύρματα.

Μου κάνει νόημα σα να μη  συνέβαινε τίποτα. Κρητικιά βλέπεις, πού να καταδεχτεί να σκύψει. Σπάραξε η καρδιά μου.

-Θέλεις να’ ρθώ στο σπίτι, μάνα; τη ρωτάω. Θέλεις; Θέλεις;

-Πώς θα’ ρθεις;

-Ε…Θα υπογράψω και θα’ ρθώ.

-Ίντα θα υπογράψεις;

-Δήλωση.

-Ίντα είναι η δήλωση;

-Ότι δεν είμαι αυτό που είμαι.

-Και δεν είσαι;

-Είμαι.

-Τότες μην υπογράφεις κερατά. Μην υπογράφεις.

Γεννήθηκε στις 14 Αυγούστου του 1909 στο Καστέλι Κισσάμου της Κρήτης. Ήρθε στην Αθήνα εφτά χρονών. Μετά τρεις τάξεις Σχολαρχείου, πηγαίνει στη σχολή Ασυρματιστών. 

Τον κερδίζει η τέχνη.

Στα 1927 παίζει την πρώτη του ταινία, Το λάβαρο του ’21.

Το 1928 πρωτοβγαίνει στο θέατρο με το Θίασο των Νέων. Το 1941 παντρεύεται με τη Νένα Βρακοτσώλη. Το 1943 ιδρύει μαζί με άλλους συναδέλφους του, το Κρατικό Θέατρο Βόρειας Ελλάδας. Την ίδια χρονιά γίνεται μέλος του ΚΚΕ.

Το 1948 εξορίζεται για πέντε χρόνια. Το 1955 ιδρύει το Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο.

Το 1961 παίρνει το πρώτο βραβείο αντρικού ρόλου στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Σάν Φρανσίσκο. Το 1979 παντρεύεται με τη Λίντα Άλμα.

Το  1984, 2 Σεπτεμβρίου απόγευμα 4.10 ο Κατράκης πεθαίνει…Ο φυσικός νόμος τον νίκησε αναπάντεχα. Ο Μάνος Κατράκης άφησε την τελευταία του πνοή το απόγευμα της Κυριακής………..

Ο μεγάλος θεατράνθρωπος, το σύμβολο του ήθους και της τέχνης χάνεται αφήνοντας πίσω του πλήθος θεατρικές παραστάσεις από το αρχαίο, κλασικό και σύγχρονο θέατρο. 

Πολύτιμη κληρονομιά για τους νεότερους.

Και έχοντας  υπηρετήσει τον ελληνικό κινηματογράφο με σοβαρότητα  και συνέπεια, παρόλο που αναγκάστηκε να κάνει μικρές υποχωρήσεις, αποτέλεσμα των  ιδεολογικών  του επιλογών και των οικονομικών δυσκολιών  που αντιμετώπιζε προσπαθώντας να στηρίξει το Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο. Υποκλινόμαστε σ’ αυτόν που «στοίχειωσε τη θεατρική σκηνή και τη σκηνή του στη Μακρόνησο. Σ’ αυτόν που «μεγαλούργησε πιστά και τίμια –αληθινός καλλιτέχνης του λαού για 55 χρόνια στο Ελληνικό θέατρο». Αυτόν που πάντα ποιούσε ήθος. Αυτόν που καθώς έμεινε για πάντα στην καρδιά του  λαού, στην ιστορία, αιώνιος, αλύγιστος και ακατάβλητος, θα νιώθουμε πως είναι για πάντα μαζί μας.

ΜΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

                       ΜΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

              ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

 

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΤΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ

Μοιάζει περίεργο μια συνέντευξη δοσμένη στα 1957 να είναι τόσο επίκαιρη. 

Αν είναι όμως από το μεγαλοδιανοούμενο Νίκο Καζαντζάκη με την τεράστια παγκόσμια

προσφορά του στη φιλοσοφία, στην αναζήτηση, στη λογοτεχνία,στην ποίηση, τότε τα πράγματα αλλάζουν. Ο Νίκος Καζαντζάκης παραμένει κλασικός αλλά και ανατρεπτικός στοχαστής αλλά και αμφισβητίας, σοφός και ώριμος, επαναστάτης και έφηβος. 

Εγώ αυτό που είχα να κάνω ήταν  να βρω τη συνέντευξη και να σας τη δώσω. 

Θα  ήταν εγωιστικό εκ μέρους μου να την κρατήσω μόνο για μένα.

Όσο για σας, εύχομαι να την απολαύσετε!

 

     Στις αρχές του 1957 η δημοσιογράφος       

     Γιολάντα Τερέντσιο επισκέφθηκε το  

     ζεύγος Καζαντζάκη στο σπίτι τους      

     στην πόλη Αντίμπ.

     Περιγράφει το  χώρο,  δίνει  ένα σύντομο  

     πορτρέτο  του συγγραφέα  και καταγράφει τη  

     συζήτηση μαζί του.

Ζουν ήσυχα, ερημικά, οι δυο Έλληνες στο γραφικό μικρό σπίτι της οδού του Μπα-Καστελέ. 

Απ' τα παράθυρά τους βλέπουν το λιμάνι της Αντίμπ και τη γαλανή Μεσόγειο. Η πρόσχαρη φιλοξενία της οικοδέσποινας αγκαλιάζει τον επισκέπτη μόλις δρασκελίσει το κατώφλι. 

Λίγα σκαλιά οδηγούν στο γραφείο του συγγραφέα. Ψηλός, ίσιος, ασκητικός, μ' ένα καλό χαμόγελο, απλώνει το μπράτσο και σφίγγοντας το χέρι ρωτάει άπληστα, με την ιδιαίτερη προφορά του: «Τι νέα μας φέρνετε απ' την Ελλάδα;».
Ευτυχώς, μια σειρά από δημοσιογραφικές έρευνες μ' έχουν φέρει τελευταία σ' επαφή με την έξω από την Αθήνα Ελλάδα κι έτσι του διηγούμαι τι είδα και τι άκουσα στα χωριά και τις πόλεις, από τ' άγρια βράχια της Μάνης ως την κορφή του Βίτσι.
Πως γίνονται και μεγάλα έργα, αλλά πως η φτώχεια μένει πάντοτε φτώχεια και πως η εγκατάλειψη στα χωριά είναι τόση ώστε οι άνθρωποι στη Βόρειο Ελλάδα μου είπαν πως ζούνε «πίσω από τον ήλιο».
Πίσω από τον ήλιο, μουρμουρίζει ο Καζαντζάκης και σημειώνει την απλή αυτή φράση, που βγήκε απ' τα χείλια του λαού που τόσο βαθιά αγαπάει.

Γ.Τ.: Πέστε μου τώρα και για σας, είσαστε ευχαριστημένος;

Ν.Κ.: Είμαι ευτυχισμένος -αν κι είναι ντροπή να αισθάνεται κανείς ευτυχισμένος μια ώρα τέτοια. Αν δεν ήταν μπροστά η Ελένη, θα σας έλεγα πως αυτή η γυναίκα είναι η αιτία της ευτυχίας μου. Πραγματικά, δεν είχα ποτέ μου τολμήσει να φαντασθώ τέτοια κατανόηση από άνθρωπο. Αλλ'  αν εξακολουθήσω, θα θυμώσει. Είμαι ευτυχισμένος γιατί μπορώ να δουλεύω, γιατί δεν έχω καμία φιλοδοξία, κανένα μίσος, γιατί έχω την καρδιά μου καθαρή. Όταν δουλεύει κανείς πνευματικά δεν αρρωσταίνει, δεν γερνάει - αυτό είναι το μυστικό: να μην παρατήσει κανείς τη δουλειά του, γιατί τότε αλίμονο. Πέντε λεπτά μετά τον θάνατό σου, το μυαλό σου να δουλεύει ακόμα. Του Γκαίτε, είμαι σίγουρος, ότι δούλευε και μετά τον θάνατό του, γι' αυτό όταν ο Έκερμαν ξεσκέπασε το σώμα του, ήταν σαν του εφήβου, είχε πειθαρχήσει στα βάσανά του.

Γ.Τ.: Αν μπορούσατε να ξαναγεννηθείτε, θα το θέλατε;

Ν.Κ.: Δεν θα ήθελα να πεθάνω ποτέ· μ' ενδιαφέρει η ζωή, ο άνθρωπος -όχι οι άνθρωποι όλοι μαζί.

Γ.Τ.: Πιστεύετε στην ποιοτική εξέλιξη της ανθρωπότητας;

Ν.Κ.: Ένας Αρμένης ποιητής είπε κάποτε: «Ο πιθηκάνθρωπος ξεκίνησε να γίνει άνθρωπος, αλλά δεν έφτασε ακόμα.».

Γ.Τ.: Υπάρχει ελπίδα για τους ανθρώπους να ζήσουν κάποτε ευτυχισμένοι;

Ν.Κ.: Με στοίχημα, σε χίλια χρόνια! Ένας χωρικός πήρε έναν κόρακα, για να εξακριβώσει αν αλήθεια ζει εκατό χρόνια, μα ο χωρικός πέθανε πρώτος! Έτσι κι εγώ, και χίλια χρόνια αν ζήσω, δεν θα προφτάσω να δω τους ανθρώπους ευτυχισμένους.

Γ.Τ.: Ποια είναι τα μεγαλύτερα εμπόδια στην ευτυχία τους;

Ν.Κ.: Αυτό είναι πολύ δύσκολο ν' απαντήσει κανείς, αυτό είναι η μεγάλη μου αγωνία. Το μεγαλύτερο εμπόδιο στον άνθρωπο είναι, φαντάζομαι, η έλλειψη πίστης σ' ένα ιδανικό ανώτερο από το Εγώ του. Αν δεν πιστεύει κανείς σ' ένα πράγμα ανώτερο από τον εαυτό του, δεν μπορεί να είναι ευτυχισμένος.

Γ.Τ.: Νομίζετε πως μπορεί ν' αποφευχθεί ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος;

Ν.Κ.: Δεν νομίζω πως θα τον γλιτώσουμε.

(Μην λέτε τέτοια πράγματα! φωνάζει η κυρία Καζαντζάκη. Ό,τι και να βάλουμε στο μυαλό μας, ό,τι και να πούμε, τα πράγματα θα έρθουν αλλιώτικα).

Ν.Κ.: Ο πόλεμος θα σταματήσει όταν ο πιθηκάνθρωπος γίνει άνθρωπος! Ο μεγαλύτερος κίνδυνος σήμερα είναι η διάσταση που υπάρχει ανάμεσα διανοητικού και ηθικού ανθρώπου. Ο διανοητικός άνθρωπος έχει φθάσει στο μαγικό, στο υπεράνθρωπο, ενώ ηθικά είναι ανάπηρος. Όταν εναρμονισθούν αυτά τα δύο, τότε θ' αποκτήσει κι η ανθρωπότητα το ισοζύγιο και θα γίνει ευτυχισμένη. Ο σημερινός άνθρωπος μου θυμίζει τον θηριοδαμαστή που μπήκε στο κλουβί των θηρίων νομίζοντας πως η τίγρης ήταν γυμνασμένη.

Γ.Τ.: Ο πνευματικός άνθρωπος μπορεί ν' ανήκει σ' ένα κόμμα ή πρέπει να μένει πάντοτε ανεξάρτητος, για να είναι ελεύθερος να κρίνει; Όπως είπε ο Σαρτρ, κάποτε, ότι ο πνευματικός άνθρωπος πρέπει να πολεμάει την αδικία όπου και να τη βρίσκει.

Ν.Κ.: Είναι δύσκολο για τον πνευματικό άνθρωπο να μείνει μόνος του. Μόνος του είναι αδύνατος, αν ενωθεί όμως με τους άλλους χαλάει. Το πρόβλημα είναι: πώς είναι δυνατόν να ενωθούν οι τίμιοι άνθρωποι; Ο πνευματικός άνθρωπος πρέπει να καταδικάζει την αδικία όπου τη βρίσκει και κάνοντας αυτό που κάνω απαντώ στο ερώτημά σας: γράφω για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια που ποδοπατιέται παντού τόσο εύκολα. Αν ενωθώ με τους άλλους θα χάσω την ελευθερία μου. Η ψυχολογία της μάζας είναι αλλιώτικη, μιλάω για τους διανοούμενους σαν μάζα, όχι για τις λαϊκές μάζες, που τις σέβομαι και που έχουν τη δική τους δουλειά. Ένας πνευματικός άνθρωπος μόνος του μπορεί να δουλέψει καλύτερα: ελεύθερος άνθρωπος παλεύει για την ελευθερία. Δέκα ελεύθεροι άνθρωποι, ενωμένοι, χάνουν την ελευθερία τους. Εκείνο που χρειάζεται είναι ν' ακολουθήσεις τον δρόμο σου ως την άκρη.

Η αξία του δρόμου είναι να μη σταματήσεις ποτέ!

Γ.Τ.: Ποιο είναι το πολυτιμότερο πράγμα στον κόσμο;

Ν.Κ.: Για μένα ο χρόνος. Όπως είπε ο αισθητικός Μπέρναρντ Μπέρενσον, που αποτραβήχτηκε στη Φλωρεντία κι είναι ενενήντα χρονώ, μου έρχεται να κατέβω στο δρόμο και ν' απλώσω το χέρι μου στους διαβάτες και να τους πω:

«Δώστε μου λίγο από το χρόνο που χάνετε.».

Γ.Τ.: Κι εγώ που σας έφαγα τόσην ώρα απ' τον πολύτιμο χρόνο σας!

Ν.Κ.: Ε, δεν πειράζει, άπλωσα κι εγώ το χέρι μου και κάτι μάζεψα.

Πηγή:  (Περιοδικό «Ταχυδρόμος» 2 Μαρτίου 1957)

ΜΕΓΑΛΟΣ ΘΕΟΣ

                 ΜΕΓΑΛΟΣ ΘΕΟΣ

                                        Ακολουθώντας τα ίχνη του καπνού

ευρέθηκα σε έρημο λιμάνι

σκοντάφτω στο λαούτο ενός παιδιού

μου φαίνεται πως τον φωνάζαν Γιάννη…..

Στους δρόμους περπατώ τις Κυριακές

ψάχνοντας ίχνη και χορδές ξεκουρδισμένες

μες τα κογχύλια μείνανε οι φωνές

μονάχες και διαρκώς απελπισμένες

 Άσε το δάκρυ να κυλήσει

μην το φρενάρεις

Άσε τον άνεμο να σβήσει

ότι γουστάρεις

Άσε το θάνατο να πάρει

ότι απομένει

Άσε  να μείνει αυτή η συνήθεια

να περιμένει………..

Μια βαρκούλα δυο κουπιά κι ένας καημός

στροβίλιζαν  στης δίνης το πηγάδι

όνειρα του συρμού και ο καιρός

χαλάει την κουπαστή και το καράβι.

Άσε το δάκρυ να κυλήσει

μην το φρενάρεις

Άσε τον άνεμο να σβήσει

ότι γουστάρεις

Άσε το θάνατο να πάρει

ότι απομένει

Άσε  να μείνει αυτή η συνήθεια

να περιμένει………..

ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ
Ένας Ρήγας και μια Ντάμα κι ένας ο Δάλαι Λάμα με προστάτευαν……από τη βροχή και τις άλλες κακουχίες.

«Ο κόσμος άλλαξε, άλλαξαν οι καιροί» όπως έλεγε και το παλαιό ρετρό άσμα.
Όποιος το ξέρει ας το φανταστεί και σε ΗΙΡ-ΗΟΡ εκδοχή. Πάμε:

«Ο κόσμος άλλαξε άλλαξαν οι καιροί,

 είναι όλα ψεύτικα κι ας φαίνονται αλήθεια

ο κόσμος άλλαξε άλλαξαν οι καιροί

αγάπες βρίσκεις μοναχά στα παραμύθια.»

Δεν ήταν πολύ καλό το αποτέλεσμα ;

Όλα πρέπει να τα προσαρμόσεις στις σημερινές απαιτήσεις σεβόμενος όμως το ρόλο που έπαιξαν και το λόγο που γράφτηκαν τότε, υπερασπιζόμενα την αγνότητα και τη γνησιότητα της εποχής τους.
Το σίγουρο όμως είναι πως η αγάπη, το ψέμα, η προδοσία είναι  ίδια. Το συναίσθημα και το ήθος πολλές φορές σε οδηγούν σε λάθος υπολογισμούς  δύσκολα όμως αποκτιέται

Ο κάλπικος μπορεί να ξεγελά προσωρινά, σύντομα όμως φτάνει η ώρα της αλήθειας.

Επαναστατική έννοια είναι η αλήθεια και λυτρωτική.
Παίζει ξεκάθαρα το ρόλο της τη  στιγμή που πρέπει.

Ο Ψαραντώνης φαινότανε στο πάλκο σαν μεγάλος Θεός σε αρχαία  τραγωδία.

Γύρω του οι μουσικοί σαν  σε αρχαίο χορό. Και ήταν τόσο ισχυρός ο λόγος στο τραγούδι. 
Εν αρχή ην ο λόγος. Εν αρχή ην ο μύθος. Εν αρχή ην η πίστη.

Η λύρα πέταγε σπινθήρες. Η θεά Δήμητρα πετούσε σπινθήρες απ’ το ηφαίστειο.

Θεέ μου πόσο μεγάλη είναι η δύναμη της γης!  Θεέ μου πόσο μεγάλη είναι η δύναμη του ανθρώπου! Θεέ μου πόσο μεγάλη είναι η δύναμή Σου!

Και πόσο μικρές δείχνουν οι καρικατούρες «τα μαϊμούδια» όπως μου τα ’πε κι ο Χαίνης Δημήτρης Αποστολάκης, συνθέτης, λυράρης και τραγουδιστής.

Πήραμε ένα στυλό κι ένα χαρτί δεν ξέρουμε που παν τα  τέσσερα γιατί για τα δυο

δεν το συζητάω καθόλου και παριστάνουμε και τους δημοσιογράφους.

Χθες  βραδύ είδα μια ταινία  για τον «ΔΟΝ ΚΙΧΩΤΗ» .

Ο γάιδαρος του Σάτζο έβαλε στόχο στη ζωή του να γίνει άλογο και τα κατάφερε……εμείς γιατί δυσκολευόμαστε να σταθούμε στα δυο…….

Ο λαϊκισμός είναι προσόν η αδυναμία; Σεξπηρικός ο προβληματισμός και η απάντηση διφορούμενη.

Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα και τα μέσα (δεν εννοώ τα ΜΜΕ)τον σκοπό, άρα χρησιμοποιούμε την πρέπουσα ταχτική ανάλογα με το τι μας εξυπηρετεί  τη δεδομένη στιγμή. Κι αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί προσόν, αλλά το να λαϊκίζουμε διαρκώς χωρίς να ξέρουμε την άλλη μεριά την άλλη όψη αυτό σίγουρα είναι αδυναμία

Δεν θέλω να μπω σε λεπτομέρειες σίγουρα όμως για κάθε  φράση υπάρχουν παραλήπτες. Εμένα περισσότερο να ξέρετε με νοιάζει η καλή συνεχεία, το μέλλον  Και η καλή συνεχεία  και το μέλλον στηρίζονται στις καλές μνήμες…….

Κάπως έτσι γραμμένες με νότες

Σε τούτα τα βαλκάνια σε τούτο τον αιώνα

συνάντησα τους φίλους μου μια νύχτα του χειμώνα

Καθόντουσαν αμίλητοι σε κάτι βράχια

και σαν με είδαν να ’ρχομαι γουρλώσανε τα μάτια

Γιατί όλο τούτο τον καιρό μ’ είχαν για πεθαμένο

και πίνανε γλυκό κρασί ψωμάκι σιταρένιο

Κι αφού με καλωσόρισαν κι αφού με βαρεθήκαν

κατάλαβαν τη φάρσα μου και μ’ αρνηθήκαν

Άσε τα θαύματα τη μάσκα πέταξε

εδώ είναι Βαλκάνια δεν είναι παίξε γέλασε

Μοιράζω το ψωμί σας δίνω το παγούρι

στα μάτια σας κοιτάζω και λέω ένα τραγούδι

Και το τραγούδι λέει πως παίρνω την ευθύνη

πως είμαι αρχηγός σ’ αυτό το πανηγύρι……
(Απόσπασμα από το «Μπάλλο» του Διονύση Σαββόπουλου

Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΚΑΛΤΣΑΣ

   Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΚΑΛΤΣΑΣ

                                              Κι η στάχτη στο μαγκάλι που υγραίνει

                                              κι η σαύρα προς τον ήλιο γυρισμένη

                                              και τα άλογα που θα ’παιρνες για λυδικά τοπία

                                              τ’ ακούς να αγκομαχούν τη νύχτα μες στο στάβλο

                                              κι ο σκύλος που θα σιγοκλαίει κάτω

                                              απ’ την παλιά τη σκάλα

                                              χαλάζι και βροχή σημαίνει.

                                              Κλειστή πληγή στα χέρια σου

                                              και ανοιχτή στην καρδιά μου

                                                                                        ΜΑΝΟΣ  ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ

Τι σημαίνει  εν ψυχρώ δολοφονία και πού πηγαίνουν τα παιδιά όταν πεθαίνουν;

Θα γίνουν άγγελοι ή ήρωες; Άγιοι της επανάστασης ή τιμωροί;

Θα βρουν εκεί που πάνε και τους άλλους, τους ποιητάδες, τους μουσικούς και τους ζωγράφους που ’στησαν με τα έργα τους την ουτοπία.

Τον όμορφο κόσμο που ονειρεύτηκαν, που είναι αγνός σαν την ψυχή  μικρού παιδιού.

Και ποιος να είναι αυτός που αφαιρεί τη ζωή μικρού παιδιού που δεν πρόλαβε να χορτάσει τον ήλιο, τη θάλασσα, την ανάσα του, τους γονείς του, τους φίλους του, τους εχθρούς του, την αγάπη, το μίσος, την εκδίκηση, την εμπειρία, τη γνώση, τον έρωτα, τα δικά του παιδιά, τα μεθύσια, τον ανταγωνισμό, την κόντρα, το ψέμα, την απάτη, τη χαρά, τη λύπη, τη νίκη, την ήττα, τον πόνο και τη δικαίωση;

Η προέκταση του κράτους, η κρατική καταστολή  σκοτώνει τα νιάτα, σκοτώνει τη δημοκρατία, σκοτώνει το μέλλον, σκοτώνει το αύριο.

Κι εμείς η γενιά του Πολυτεχνείου  παρακολουθούμε τις εξελίξεις από την τηλεόραση και παίρνουμε το μέρος του ενός ή του άλλου σαν σε ποδοσφαιρικό ντέρμπι. Λες και δεν αφορά τα παιδιά μας, δεν αφορά τη χώρα μας, δεν αφορά εμάς τους ίδιους.

Σωρευμένα προβλήματα άλυτα, κεκτημένα που χάθηκαν.

Κι εμείς κάτω απ’ τα κρεβάτια μας ψάχνουμε για τη χαμένη μας κάλτσα.

Όμως ποτέ κανείς δεν νίκησε με την παθητική αντίσταση του καναπέ.

Μου ’κανε πραγματικά εντύπωση η ενότητα των μαθητών. Δεν κάνουν δυο συγκεντρώσεις, δυο συλλαλητήρια. Δεν κατηγορεί ο ένας τον άλλο.

Σέβονται τους αγώνες τους, έχουν άποψη και αντιστέκονται.

Καταλαβαίνουν ότι η κυβέρνηση τους κοροϊδεύει, τους περιπαίζει με

ψεύτικες υποσχέσεις. Νιώθουν την ανταγωνιστική κούραση και τη δαπανηρή

προετοιμασία τους για τα Πανεπιστήμια. Την επαγγελματική  αβεβαιότητα

μετά το τέλος το σπουδών τους. Οι μαθητές φέρονται ώριμα.

Μήπως έφτασε ο καιρός να παραδειγματιστούμε από τους νεότερους και να τους ακολουθήσουμε;

Τα κόμματα προσπαθούν να επωφεληθούν των γεγονότων για να αυξήσουν τα ποσοστά τους στις δημοσκοπήσεις. Όμως  στην πραγματικότητα το αυθόρμητο, μαζικό, νεολαιίστικο κίνημα είναι πρωτοπόρο στην πάλη, στους αγώνες και στις διεκδικήσεις. Τα κόμματα ακολουθούν απλά για να συμμετέχουν, για να μη φανεί ότι είναι εκτός κινήματος.

Η εποχή μας έχει ανάγκη από σύμβολα. Οι πνευματικοί άνθρωποι δεν ανταποκρίνονται σ’ αυτό το ρόλο, όπως συνέβαινε στο παρελθόν.

Κι έτσι η δολοφονία του δεκαπεντάχρονου Αλέξανδρου τον ανέδειξε σε «σύμβολο αγώνα» και ξεσήκωσε τη νεολαία όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και σε άλλες μεγάλες πόλεις και πρωτεύουσες χωρών της Ευρώπης όπως στο Βερολίνο, τη Βαρκελώνη, τη Ρώμη, το Λονδίνο κ.α. θυμίζοντας σκηνές από το Μάη του ‘68.

Θα ’θελα για επίλογο και φινάλε ένα ποίημα του Ναζίμ Χιχμέτ

Είμαι μέσα στο φως που προχωρεί

Τα μάτια μου είναι πλημμυρισμένα από πόθους

Είναι ωραίος ο κόσμος

Τα μάτια μου δεν κουράζονται να βλέπουνε τα δέντρα

Τα δέντρα τα τόσο γεμάτα από ελπίδα

Τα δέντρα τα τόσο πράσινα

Ένα μονοπάτι ηλιόλουστο τραβάει μέσα απ’ τις μουριές

Είμαι στο παράθυρο του νοσοκομείου

Δε νιώθω τη μυρουδιά των γιατρικών

Κάπου πρέπει να ανθίζουν τα γαρούφαλλα

Δε νιώθω τι μυρουδιά των γιατρικών

Το ζήτημα δεν είναι να είσαι αιχμάλωτος

Το να μην παραδίνεσαι, αυτό είναι

                                                                                     

ΜΙΑ ΑΙΣΙΟΔΟΞΗ ΝΟΤΑ

               ΜΙΑ ΑΙΣΙΟΔΟΞΗ ΝΟΤΑ

            

Μακρινές συναυλίες, οπάλινες σπίθες, του πρώτου σπιτιού μας μες στη λαύρα του θέρους, 

στης Γης του Πυρός την αέναη θήρα, στους κάμπους, στα δάση, στα ουράνια,
θ' ασπασθώ απαλά της εικόνος τα χείλη, θα χαρίσω ελπίδες σ' αχιβάδες και κάστρα,
που βουβά παραστέκουν σ' όσ' αγγίζουν οι Μοίρες, κι όταν δύουν στα πεύκα των ειδώλων φεγγίτες αυλακώνουν μ' αλόγατα ξύλινα χαμοκέδρου θωπείες, θεωρίες σεπτές μυστικών δεινοσαύρων, 

στων νερών τις πλεκτάνες που τα ζώσανε κύκνοι, μαύροι κύκνοι, γαλάζιοι, όλο ιδέα, και πόθο 

που λες πάει να σβήσει κι αποτόμως γυρεύει ν' ανεβεί πιο ψηλά, να γκρεμίσει, να σπάσει, παραθύρια ν' ανοίξει, να φωνάξω, να κλάψει, να ρημάξω, ν' αράξει, να σκιστεί, να χαράξω στο χαλκό πιο βαθειά, πιο βαθειά, περιστέρια, λιοντάρια, των μαλλιών της τη νύχτα, του στρατιώτου το όπλο, 

τ' αρβανίτικο χώμα, κι όπου φτάσει, αν φτάσει, φαντασία μετάλλου, λόγια που είπα η Πυθία 

σε ανύδρους εκτάσεις, τροπικούς και πηγάδια θα διαβεί, ως να φέξει η αυγή η πλανεύτρα 

μ' άυλων Κούρδων κραιπάλη, Ν' αγοράσει κιθάρες που μου πνίγουν τα μάτια, ως να σύρω τα πέπλα που κρατά η σελήνη, στη μορφή μου να δέσει τη μορφή των πουλιών.
                                                                                                           ΝΙΚΟΣ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ
ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ

«Ο Σπαθάρης πέθανε, όμως καραγκιόζηδες εξακολουθούν να υπάρχουν» έγραψαν οι αναρχικοί στον τοίχο με σπρέι. Μου ’φτιαξε τη διάθεση η εύστοχη  ποίηση του δρόμου. Όλα αυτά στην πρωτεύουσα, με πλουραλισμό και έμπνευση, ενώ εδώ χάνονται οι κάδοι απ’ τους δρόμους. Πληροφορίες λένε πως πουλήθηκαν σε γειτονικό δήμο σαν ελαφρώς μεταχειρισμένοι. Πνίγεται η ζωή στο νιπτήρα της απόγνωσης.

Ακόμα και οι διαμαρτυρόμενοι τσιμπάνε από την πίτα της συναλλαγής της εξουσίας.

Ήταν ένα βροχερό απόγευμα.

Απ’ αυτά τα φθινοπωρινά που θυμίζουν καταιγίδα και που πριν προλάβεις 
να προσηλώσεις το βλέμμα σου στη βροχή, η μπόρα πέρασε……

Ο ήλιος λούζει το δωμάτιο και μαζί του λούζεσαι και συ.

Δακρύζεις από τη λάμψη του.

Τότε συλλογίζεσαι την αντίθεση του ήλιου που χαμογελά με το δάκρυ στο μάγουλο….

Το δάκρυ σε χαϊδεύει. Σε ζεσταίνει.

Νιώθεις ανατριχίλα και ηδονή.

Αυτόματα η αντίθεση γίνεται ατυχής συλλογισμός.

Κι ύστερα βγαίνουν τα σαλιγκάρια που αφήνουν πίσω τους τα σημάδια της ζωής.

Γιατί η ζωή τους τελειώνει σε μια κατσαρόλα παρέα με ντομάτα, κρεμμύδια, λάδι, αλάτι, πιπέρι κι ότι άλλο χρειαστεί για την ταφή…….

ΝΙΚΟΣ ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ

        ΝΙΚΟΣ ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣ

    

 

             

             Ο Μπελογιάννης ζει  μες την καρδιά μας

             Ο Μπελογιάννης ζει παν στις κορφές

             Ο Μπελογιάννης ζει είναι κοντά μας

             στων τραγουδιών τις λεύτερες στροφές

ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ

«Αγαπάμε την Ελλάδα και το λαό της περισσότερο από τους κατηγόρους μας.Το δείξαμε όταν κινδύνευε η Ελευθερία, η ανεξαρτησία και η ακεραιότητά της. Και ακριβώς, αγωνιζόμαστε για να ξημερώσουν στη χώρα μας καλύτερες μέρες, χωρίς πείνα και πολέμους. «ΓΙ’ ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΚΟΠΟ ΑΓΩΝΙΖΟΜΑΣΤΕ» και όταν χρειαστεί θυσιάζουμε και τη ζωή μας…

Αυτά ήταν λίγα από τα λόγια του Νίκου  Μπελογιάννη στην απολογία του στο στρατοδικείο που τον καταδίκασε σε θάνατο.

Αυτός ο συνεπής αγωνιστής που δεν λύγισε μπροστά στο θάνατο, ακολουθώντας ως το τέλος την υπεράσπιση των ιδανικών του…

Κι απ’ την άλλη η μάνα Βασιλική,  βγαλμένη σαν από αρχαία τραγωδία χάνει την μικρότερη κόρη της Αργεντίνα στην κατοχή το 1944 από φυματίωση.

Τον άντρα της Γιώργο το 1947. Την πρώτη της κόρη Ελένη, που υποβλήθηκε σε φρικτά βασανιστήρια από τους χωροφύλακες, παρουσίασε  καλπάζουσα  φυματίωση και εξέπνευσε στο νοσοκομείο «Σωτηρία» το 1948. Και το γιο της Νίκο, που εκτέλεσαν οι φασίστες στις 30 Μαρτίου του 1952  παρά τις διαμαρτυρίες εκατοντάδων χιλιάδων διαδηλωτών και πλήθους διανοουμένων σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Ο Νίκος Μπελογιάννης έγινε παγκόσμιος θρύλος, σύμβολο και το όνομά του δόθηκε στην Ανατολική Ευρώπη  σε βουνά, δάση, λίμνες, οικισμούς και χωριά.

Η μητέρα του ήρωα, Βασιλική πεθαίνει τον Αύγουστο του  1956.

Η σύντροφός του γεννάει στη φυλακή το παιδί τους, Νίκο και αποφυλακίζεται για πρώτη φορά τα Χριστούγεννα του 1963.

Ο Νίκος Μπελογιάννης, το μέλος της κεντρικής επιτροπής του ΚΚΕ, ο πολιτικός επίτροπος της 10^ης Μεραρχίας του δημοκρατικού στρατού, ο όμορφος άντρας,ο αγωνιστής, αυτός που προοριζόταν για να ξεκαθαρίσει και να  οργανώσει το κόμμα,  αυτός που προοριζόταν  για  γραμματέας του ΚΚΕ, γύρισε στην Ελλάδα τον Ιούνιο του 1950. Στις 20 Δεκεμβρίου του 1950 συλλαμβάνεται και δικάζεται με βάση το νόμο 509/1947 κατηγορούμενος ως κατάσκοπος της Σοβιετικής Ένωσης.

Ένα από τα μέλη του δικαστηρίου και έκτακτος στρατοδίκης ήταν ο Γεώργιος Παπαδόπουλος,
ο μετέπειτα δικτάτορας. Η απόφαση της  θανατικής ποινής δεν άλλαξε παρά τις διεθνείς εκκλήσεις και πιέσεις. Η απόφαση εκτελέστηκε  στις 30 Μαρτίου ημέρα Κυριακή και ώρα 4:10 π.μ  
Ο Νίκος Μπελογιάννης κι άλλοι τρεις σύντροφοί του, Δ. Μπάτσης, Ν. Καλούμενος
και Η. Αργυριάδης μεταφέρθηκαν από τις φυλακές της Καλλιθέας στο στρατόπεδο στο Γουδί
και τουφεκίστηκαν.

Η ώρα και η μέρα ήταν εξαιρετικά ασυνήθιστες. Οι εκτελέσεις γίνονταν με το πρώτο φως του ήλιου και ποτέ Κυριακή.Φαίνεται πως έγινε τότε για να προλάβουν οι κάθε  λογής υπέρμαχοι της εκτέλεσης τυχόν απονομή χάριτος …

Ο Νίκος Πλουμπίδης, υπεύθυνος του τότε ΚΚΕ Αθήνας στέλνει επιστολή με τα αποτυπώματά του δηλώνοντας ότι ο Μπελογιάννης είναι αμέτοχος και ότι η υπόθεση των ασυρμάτων βαραίνει αποκλειστικά τον ίδιο.

 Ο συνήγορός του, Μ. Γαλέος επισκέπτεται τον Μπελογιάννη στις φυλακές και του προτείνει
να καταθέσουν αίτηση αναψηλάφησης της δίκης.

Ο Ζαχαριάδης ανακοινώνει ότι η επιστολή Πλουμπίδη είναι χαφιέδικο κατασκεύασμα κι ότι
ο Πλουμπίδης - που συνελήφθηκε αργότερα και εκτελέστηκε – ζει τάχα στο εξωτερικό.
Μετά τη δήλωση του Ζαχαριάδη, ο Μπελογιάννης και η σύντροφός του Έλλη Παππά δεν προχωρούν σε αίτηση αναψηλάφησης της δίκης.

 Ο πρόσφατος θάνατος της συντρόφου του Νίκου Μπελογιάννη Έλλης Παππά είναι σίγουρο οι θα διαταράξει τα λιμνάζοντα νερά. Είχε αφήσει  την πολιτική της διαθήκη και αλλά στοιχεία  στο μουσείο Μπενάκη με τον  όρο ότι θα ανοιχτούνε μετά τον θάνατό της.

Η περίοδος εκείνη είναι  θολή για πολλούς και για τους κυνηγούς και για τους κυνηγημένους. Τα νέα στοιχεία θα πρέπει να εξεταστούν  με προσοχή χωρίς εμπάθεια και προσωπικές κόντρες ώστε να φωτιστεί η αλήθεια για την πρόσφατη ιστορία του τόπου μας.

                                                                                 

  Συ μας έμαθες, πώς πρέπει να ζούμε

  πώς, μ’ αξιοπρέπεια, να πεθαίνωμε.

  Μ’ αυτό το γαρούφαλλο σαν με το κλειδί

  άνοιξες την πόρτα της Αθανασίας

  Με το χαμόγελό σου φώτισες τον κόσμο όλο

 για να κατέβει η νύχτα στη γη.

                                                                                                                                        ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΑΙΞΑ

         Ο ΤΣΑΡΛΥ ΤΣΑΠΛΙΝ

ΜΙΛΑΕΙ ΓΙΑ ΤΟ  ΡΟΛΟ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΑΙΞΕ

                        Αφού φωνάζουν όλοι αυτοί κι αφού σκοτώνουν στ’ όνομά μου, 

                        πες αναβάλλεται η γιορτή πάω να ξαπλώσω στα καρφιά μου.

                        Πες τους ο χρόνος πως τρελάθηκε δεν κάνει στάση Γολγοθά,

                        πες ο παράξενος πως χάθηκε κι έφυγε οριστικά.

                                                                                                          

                                                                                                      Active member

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΗΣ

Ο Τσάρλυ Τσάπλιν ο γνωστός Σαρλώ, ο μικρόσωμος αλήτης, ο αντιήρωας με τα φαρδιά παντελόνια, τα τεράστια παπούτσια, το γιλέκο, το ημίψηλο,

το κοντό παλτό και το μπαστούνι  ψυχαγώγησε και θα ψυχαγωγεί  εκατομμύρια φίλους, θεατές του κινηματογράφου.

Ήταν ο σκηνοθέτης, ο σεναριογράφος, ο ηθοποιός, αυτός που επιμελείται τη μουσική, τα σκηνικά και τα κοστούμια. Ο μεγαλοφυής καλλιτέχνης έγινε παγκόσμια γνωστός με τις  κλασικές του ταινίες, όπως «Ο Σαρλώ και το χαμίνι», «Ο Χρυσοθήρας», «Το Τσίρκο», «Τα φώτα της πόλης», «Μοντέρνοι καιροί», «Ο Δικτάτορας».

Ο μεγάλος πρωταγωνιστής, ο μύθος του βωβού κινηματογράφου, ο άντρας που αρνήθηκε την Αμερικανική υπηκοότητα, άφησε πίσω του ένα όνειρο απραγματοποίητο, ένα ρόλο που οι συνθήκες δεν του επέτρεψαν να παίξει.

Τα αφηγείται όμως ο ίδιος καλύτερα …

«Ο ρόλος που ονειρευόμουν και δεν έπαιξα είναι του Ιησού Χριστού. Έχω μελετήσει τη βίβλο και αρκετές εργασίες πάνω στη χριστιανική θρησκεία. Επιπλέον γνωρίζω όλες τις πεποιθήσεις και τα δόγματα και θεωρώ ότι ο πιο ισχυρός, ο πιο επιβλητικός ήρωας που έζησε ποτέ, έχει παραποιηθεί τρομερά από την παράδοση.

Δεν ήταν μόνο ένας άνθρωπος με μακριά μαλλιά, που φορούσε ένα λευκό χιτώνα,

μιλούσε με ιερατική φωνή και που έμοιαζε κουρασμένος και ταλαιπωρημένος. Μερικοί θα μας έκαναν να πιστέψουμε ότι ήταν μια βασανισμένη, καταπιεσμένη μορφή, που επιζητούσε να ενσταλάξει φόβο στις ψυχές των ανθρώπων.

Η άποψή μου είναι ότι ήταν ένας υπέροχος, αρρενωπός, οξύθυμος άνθρωπος.

Θα τον έκανα πραγματικό και ανθρώπινο, την προσωποποίηση της δύναμης με μια ισχυρή διάνοια και θέληση. Ήταν ένας άνθρωπος που έτρωγε καλά, που έπινε καλά και αγαπούσε την παρέα των συντρόφων του. Η παρουσία του σε οποιαδήποτε συγκέντρωση θα ήταν αρκετή για να δημιουργήσει μια άμεση ατμόσφαιρα από καλό χιούμορ και ευτυχία. Τον βλέπω να λέει στους ανθρώπους σε μια συγκέντρωση:

«Ας φάμε, ας πιούμε και ας γίνουμε χαρούμενοι και ευτυχισμένοι!»

Ήταν με άλλα λόγια ένας άνθρωπος ισχυρότερος από τους συγχρόνους του, γεμάτος ζωή, που είχε τη δύναμη να επιβάλλεται στους άλλους και στο κάθε τι σε οποιαδήποτε περίσταση.

Δεν πιστεύω ότι ο Πόντιος Πιλάτος σκόπευε να στείλει το Χριστό στο θάνατο.

Ο Πιλάτος άκουσε την κατηγορία εναντίον του και ρώτησε «Τι θα κάνουμε αυτόν τον άνθρωπο»; και κάποιος ηλίθιος μέσα απ’ το πλήθος φώναξε «Να τον σταυρώσουμε»! Η κραυγή αυτή άρχισε να επαναλαμβάνεται από τους άλλους και σύντομα το δικαστήριο είχε βγάλει την ετυμηγορία του. Η ψυχολογία του πλήθους είχε θριαμβεύσει και ο Ιησούς θυσιάστηκε χωρίς προφανή αιτία. 

Αν μπορούσα να παραγάγω μια ταινία σχετικά με τον Ιησού Χριστό, θα τον έδειχνα να επευφημείται με πάθος από άνδρες, γυναίκες και παιδιά, που θα ήθελαν να τον αγγίξουν για να νιώσουν λίγο από τον μαγνητισμό και τη δύναμή του.

Αλλά  για κάποιους γνωστούς λόγους, δεν προβλέπω να φτιάξω ποτέ μια τέτοια ταινία για τη ζωή του Χριστού. Μπορείτε να φανταστείτε τη θύελλα που θα προκαλούσε στην Αμερική. Θα λυπηθώ αν δε γίνει ποτέ, αλλά η Χριστιανική θρησκεία θα έπρεπε να λυπάται περισσότερο. Πιστεύω ότι αυτή η εικόνα θα ήταν μια τρομερή υπηρεσία προς τη θρησκεία, αν αυτή δίδασκε ότι ο Ιησούς άξιζε να λατρεύεται για την ομορφιά του χαρακτήρα του και της προσωπικότητάς του.

Είδα μια φορά τον Ιησού σε ταινία. Τον παρουσίαζαν σαν να υπέφερε από στομαχόπονο. 

Ήταν αστείο και συνάμα γελοίο και εγώ θύμωσα τόσο πολύ που έφυγα στη μέση της ταινίας.»

Ο λαϊκός ήρωας της παντομίμας, ο τεράστιος κωμικός που με τις ταινίες του

έδωσε μια άλλη διάσταση στην κωμωδία  διασκεδάζοντας νέους, γέρους και παιδιά, προσφέροντας γέλιο και ευχαρίστηση σε εκατομμύρια θεατές  δεν κατάφερε να πραγματοποιήσει το  όνειρο του, που παρέμεινε ανεκπλήρωτο…